SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 420

1871 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- विमद ऐन्द्रः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
आ꣡ग्निं न स्ववृ꣢꣯क्तिभि꣣र्हो꣡ता꣢रं त्वा वृणीमहे । शी꣣रं꣡ पा꣢व꣣क꣡शो꣢चिषं꣣ वि꣢ वो꣣ म꣡दे꣢ य꣣ज्ञे꣡षु꣢ स्ती꣣र्ण꣡ब꣢र्हिषं꣣ वि꣡व꣢क्षसे ॥४२०॥

आ꣢ । अ꣣ग्नि꣢म् । न । स्व꣡वृ꣢꣯क्तिभिः । स्व । वृ꣣क्तिभिः । हो꣡ता꣢꣯रम् । त्वा꣣ । वृणीमहे । शीर꣢म् । पा꣣वक꣡शो꣢चिषम् । पा꣣वक꣡ । शो꣣चिषम् । वि꣢ । वः꣣ । म꣡दे꣢꣯ । य꣣ज्ञे꣡षु꣢ । स्ती꣣र्ण꣡ब꣢र्हिषम् । स्ती꣣र्ण꣢ । ब꣣र्हिषम् । वि꣡व꣢꣯क्षसे ॥४२०॥

Mantra without Swara
आग्निं न स्ववृक्तिभिर्होतारं त्वा वृणीमहे । शीरं पावकशोचिषं वि वो मदे यज्ञेषु स्तीर्णबर्हिषं विवक्षसे ॥

आ । अग्निम् । न । स्ववृक्तिभिः । स्व । वृक्तिभिः । होतारम् । त्वा । वृणीमहे । शीरम् । पावकशोचिषम् । पावक । शोचिषम् । वि । वः । मदे । यज्ञेषु । स्तीर्णबर्हिषम् । स्तीर्ण । बर्हिषम् । विवक्षसे ॥४२०॥

Samveda - Mantra Number : 420
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 4;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 8;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
हे परमेश्वर ! हम उपासक, (स्ववृक्तिभिः) अपनी दोषवर्जित स्तुतियों द्वारा (त्वा-होतारम्) आप दानी का (आ वृणीमहे) पूर्णरूप में वरण करते हैं, (अग्निं न) आप अग्नि के सदृश प्रकाशमान हैं, और प्रसुप्त शक्ति रूप में (शीरम्) जगत् और हृदयों में शयन कर रहे हैं । (पावक शोचिषम्) आपकी चमक पवित्र करती है । (मदे) भक्तिरस की मस्ती में (विवः) आप अपने स्वरूप को प्रकट कीजिये । (यज्ञेषु) उपासना-यज्ञों में हमने आपके लिये (स्तीर्णबर्हिषम्) हृदयासन बिछा दिए हैं। (विवक्षसे) आप मंत्रों के प्रवक्ता हैं, और संसार का वहन कर रहे हैं ।
Footnote
[ विवक्षसे = वक्तेर्वा, वहतेर्वा, साभ्यासात् (निरु० ३। ३। १३) ]