SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 418

1871 Mantra
Devata- आश्विनौ Rishi- अवस्युरात्रेयः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
प्र꣡ति꣢ प्रि꣣य꣡त꣢म꣣ꣳ र꣢थं꣣ वृ꣡ष꣢णं वसु꣣वा꣡ह꣢नम् । स्तो꣣ता꣡ वा꣢मश्विना꣣वृ꣢षि꣣ स्तो꣡मे꣢भिर्भूषति꣣ प्र꣢ति꣣ मा꣢ध्वी꣣ म꣡म꣢ श्रुत꣣ꣳ ह꣡व꣢म् ॥४१८॥

प्र꣡ति꣢꣯ । प्रि꣣य꣡त꣢मम् । र꣡थ꣢꣯म् । वृ꣡ष꣢꣯णम् । व꣣सुवा꣡ह꣢नम् । वसु । वा꣡ह꣢꣯नम् । स्तो꣣ता꣢ । वा꣣म् । अश्विनौ । ऋ꣡षिः꣢꣯ । स्तो꣡मे꣢꣯भिः । भू꣣षति । प्र꣡ति꣢ । माध्वी꣣इ꣡ति꣢ । म꣡म꣢꣯ । श्रु꣣तम् । ह꣡व꣢꣯म् ॥४१८॥

Mantra without Swara
प्रति प्रियतमꣳ रथं वृषणं वसुवाहनम् । स्तोता वामश्विनावृषि स्तोमेभिर्भूषति प्रति माध्वी मम श्रुतꣳ हवम् ॥

प्रति । प्रियतमम् । रथम् । वृषणम् । वसुवाहनम् । वसु । वाहनम् । स्तोता । वाम् । अश्विनौ । ऋषिः । स्तोमेभिः । भूषति । प्रति । माध्वीइति । मम । श्रुतम् । हवम् ॥४१८॥

Samveda - Mantra Number : 418
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 7;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(अश्विनौ) हे पति-पत्नी रूप सद्गृहस्थियो ! (प्रियतमम्) तुम्हारे प्रत्यन्त प्रय, (वृषणम्) सुखवर्षी, (वसुवाहनम्) अभ्युदय और निःश्रेयस की सम्पत्तियों का वहन करने वाले, प्राप्त कराने वाले, (रथम्) शरीर रथों को, (ऋषिः) एकर्षि परमेश्वर (प्रतिभूषति) सुन्दर रूपों तथा सुन्दर आकृतियों द्वारा विभूषित करता है, तथा वही एकर्षि परमेश्वर (स्तोता) जीवन सम्बन्धी आदर्शों का कथन करता हुआ (स्तोमेभिः) वैदिक मंत्रों द्वारा (वाम्) तुम्हारे मनों और आत्माओं को यथार्थ- ज्ञान और मोक्ष के प्रदान द्वारा (प्रतिभूषति) विभूषित करता है । इस प्रकार शारीरिक, मानसिक और आध्यात्मिक विभूतियों को प्राप्त कर तुम दोनों (माध्वी) मधुर रूप बन जाओ, सब के प्रिय बन जाओ, — (मम) मेरे इस (हवम्) कथन को (श्रुतम्) तुम दोनों ध्यान से सुनो !
Footnote
[ अश्विना = द्युलोक — पृथिवीलोक। आधिभौतिक दृष्टि में पिता-माता या नर-और-नारी । यथाः - “द्यौरहं पृथिवी त्वम् । ताविह सं भवाव प्रजामा जन याव है” (अथर्व० १४। २। ७१) ]