SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 4

1871 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- भरद्वाजो बार्हस्पत्यः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- आग्नेयं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- आग्नेयं पर्व
Mantra with Swara
अ꣣ग्नि꣢र्वृ꣣त्रा꣡णि꣢ जङ्घनद्द्रविण꣣स्यु꣡र्वि꣢प꣣न्य꣡या꣢ । स꣡मि꣢द्धः शु꣣क्र꣡ आहु꣢꣯तः ॥४॥

अ꣣ग्निः꣢ । वृ꣣त्रा꣡णि꣢ । ज꣣ङ्घनत् । द्रविणस्युः꣢ । वि꣣पन्य꣡या꣢ । स꣡मि꣢꣯द्धः । सम् । इ꣣द्धः । शुक्रः꣢ । आ꣡हु꣢꣯तः । आ । हु꣣तः ॥४॥

Mantra without Swara
अग्निर्वृत्राणि जङ्घनद्द्रविणस्युर्विपन्यया । समिद्धः शुक्र आहुतः ॥

अग्निः । वृत्राणि । जङ्घनत् । द्रविणस्युः । विपन्यया । समिद्धः । सम् । इद्धः । शुक्रः । आहुतः । आ । हुतः ॥४॥

Samveda - Mantra Number : 4
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 1; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 1; Khand » 1;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(अग्निः) जगत् का नेता परमात्मा (द्रविणस्युः) उपासक के धनदान और बलदान की आहुति चाहता है, तब उपासक की आत्मा पर (वृत्राणि) प्रावरण डाले हुए कामादि का (जङ्घनत्) बार-बार और पूर्ण हनन कर देता है । वह परमात्मा (विपन्यया) विशिष्ट अर्थात् भक्तिपूर्ण स्तुति प्रार्थना द्वारा, तथा विशिष्ट व्यवहारों द्वारा उपासक में (समिद्धः) सम्यक् प्रदीप्त होता है, (आहुतः) और उपासक की आत्मसमर्पणमयी आहुति को स्वीकार करता है । वह परमात्मा (शुक्रः) वीर्यवान्, शीघ्रकारी, शुचि तथा निर्मल प्रकाश वाला है ।
Footnote
[ द्रविण = धन, बल (निरु० ८। १। १) वृत्राणि = वृञ् आवरणे । विपन्यया = गण व्यवहारे स्तुतौ च । ]