SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 398

1871 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- वसिष्ठो मैत्रावरुणिः Chhand- त्रिपदा विराडनुष्टुप् Swara- गान्धारः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
पि꣢बा꣣ सो꣡म꣢मिन्द्र꣣ म꣡न्द꣢तु त्वा꣣ यं꣡ ते꣢ सु꣣षा꣡व꣢ हर्य꣣श्वा꣡द्रिः꣢ । सो꣣तु꣢र्बा꣣हु꣢भ्या꣣ꣳ सु꣡य꣢तो꣣ ना꣡र्वा꣢ ॥३९८॥

पि꣡ब꣢꣯ । सो꣡म꣢꣯म् । इ꣣न्द्र । म꣡न्द꣢꣯तु । त्वा꣣ । य꣢म् । ते꣣ । सुषा꣡व꣢ । ह꣣र्यश्व । हरि । अश्व । अ꣡द्रिः꣢꣯ । अ । द्रिः꣣ । सोतुः꣢ । बा꣣हु꣡भ्या꣢म् । सु꣡य꣢꣯तः । सु । य꣣तः । न꣢ । अ꣡र्वा꣢꣯ ॥३९८॥

Mantra without Swara
पिबा सोममिन्द्र मन्दतु त्वा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः । सोतुर्बाहुभ्याꣳ सुयतो नार्वा ॥

पिब । सोमम् । इन्द्र । मन्दतु । त्वा । यम् । ते । सुषाव । हर्यश्व । हरि । अश्व । अद्रिः । अ । द्रिः । सोतुः । बाहुभ्याम् । सुयतः । सु । यतः । न । अर्वा ॥३९८॥

Samveda - Mantra Number : 398
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 5;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(हर्यश्व) हे सूर्य के सदृश प्रकाश देने वाले, तथा अग्नि के सदृश पाप-पुंजों को भस्म करने वाले (इन्द्र) परमेश्वर ! (यं सोमम्) जिस भक्तिरस को (अद्रिः) पर्वतवत् स्थिर-चित्तवृत्ति वाले उपासक ने, (ते) आपके प्रति, भेंट के लिये (सुषाव) निष्पन्न किया है, उसे आप (पिब) स्वीकार कीजिये । वह भक्तिरस (त्वा) आपको (मन्दतु) प्रसादित करे । (सोतुः) अश्व को प्रेरणा देने वाले अश्वारोही की (बाहूभ्याम्) बाहुनों द्वारा; (न) जैसे (अर्वा) अश्व (सुयतः) ठीक वश में हो जाता है, वैसे आप उपासक की भक्ति द्वारा उपासक के (सुयतः) वशवर्ती हो जाते हैं ।
Footnote
[ हर्यश्व = हरिश्च असौ अश्वश्च तत्सम्बुद्धौ । हरिः = सूर्य (उणादि कोष; ४। ११९), अश्वः = वह्निः, (उणा. कोष १। १५१), वैदिक पुस्तकालय, अजमेर । ]