SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 219

1871 Mantra
Devata- अश्विनौ, मित्रावरुणौ Rishi- ब्रह्मातिथिः काण्वः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
दू꣣रा꣢दि꣣हे꣢व꣣ य꣢त्स꣣तो꣢ऽरु꣣ण꣢प्सु꣣र꣡शि꣢श्वितत् । वि꣢ भा꣣नुं꣢ वि꣣श्व꣡था꣢तनत् ॥२१९॥

दू꣣रा꣢त् । दुः꣣ । आ꣢त् । इ꣣ह꣢ । इ꣣व । य꣢त् । स꣣तः꣢ । अ꣣रुण꣡प्सुः꣢ । अ꣡शि꣢꣯श्वितत् । वि । भा꣣नु꣢म् । वि꣣श्व꣡था꣢ । अ꣣तनत् । ॥२१९॥

Mantra without Swara
दूरादिहेव यत्सतोऽरुणप्सुरशिश्वितत् । वि भानुं विश्वथातनत् ॥

दूरात् । दुः । आत् । इह । इव । यत् । सतः । अरुणप्सुः । अशिश्वितत् । वि । भानुम् । विश्वथा । अतनत् । ॥२१९॥

Samveda - Mantra Number : 219
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 2; Khand » 11;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(इव) जैसे (दूरात्) दूर (सतः) विद्यमान (अरुणप्सुः), लालिमा-रंजित उषा का रूप-रंग, (इह) इस पृथिवी में (आशिश्वितत्) चमकता है, वैसे ही हे परमेश्वर ! (अरुणप्सुः) उषा के सदृश प्रकाशमान आपका प्रकाश जब (इह) इस हृदय में (अशिश्वितत्) चमक उठता है, तब आप उपासक में ऋतंभरा-प्रज्ञा रूपी या तारक ज्ञानरूपी (भानुम्) सूर्य को (विश्वया) सब ओर (वि) विशेष रूप से (आतनत्) फैला देते हैं ।
Footnote
[ अरुणप्सुः = अरुण + प्सु (रूप, निघं० ३। ७) । अरुण = The Ruddy colour of the dawn or morning twilight (आपटे), तथा अरुण = आरोचनः निरु० ५। ४। २०) । ऋतम्भरा (योग १। ४८), तारकज्ञान (योग ३। ५४) ]