SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1873

1871 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- जय ऐन्द्रः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
मृ꣣गो꣢꣫ न भी꣣मः꣡ कु꣢च꣣रो꣡ गि꣢रि꣣ष्ठाः꣡ प꣢रा꣣व꣢त꣣ आ꣡ ज꣢गन्था꣣ प꣡र꣢स्याः । सृ꣣क꣢ꣳ स꣣ꣳशा꣡य꣢ प꣣वि꣡मि꣢न्द्र ति꣣ग्मं꣡ वि शत्रू꣢꣯न् ताढि꣣ वि मृधो꣢꣯ नुदस्व ॥१८७३॥

मृ꣣गः꣢ । न । भी꣣मः꣢ । कु꣣चरः꣢ । गि꣣रिष्ठाः꣢ । गि꣣रि । स्थाः꣢ । प꣣राव꣡तः꣢ । आ । ज꣣गन्थ । प꣡र꣢꣯स्याः । सृ꣣क꣢म् । स꣣ꣳशा꣡य꣢ । स꣣म् । शा꣡य꣢꣯ । प꣣वि꣢म् । इ꣣न्द्र । तिग्म꣢म् । वि । श꣣त्रू꣢꣯न् । ता꣢ढि । वि꣢ । मृ꣡धः꣢꣯ । नु꣣दस्व ॥१८७३॥

Mantra without Swara
मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्था परस्याः । सृकꣳ सꣳशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून् ताढि वि मृधो नुदस्व ॥

मृगः । न । भीमः । कुचरः । गिरिष्ठाः । गिरि । स्थाः । परावतः । आ । जगन्थ । परस्याः । सृकम् । सꣳशाय । सम् । शाय । पविम् । इन्द्र । तिग्मम् । वि । शत्रून् । ताढि । वि । मृधः । नुदस्व ॥१८७३॥

Samveda - Mantra Number : 1873
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 9; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 21; Khand » 1;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(इन्द्र) हे परमेश्वर ! आप आसुरभावों के प्रति (मृगः न) सिंह के सदृश (भीमः) भीम हैं, आसुरभावों के विनाश के लिये आप (कुचरः) पृथिवी पर विचर रहे हैं। आप (गिरिष्ठाः) हमारी वाणियों में स्थित हैं। आप (परस्याः परावतः) चिरकाल से पराङ्मुखता का त्याग कर (आ जगन्थ) हमारी ओर आइये, हमारे हृदयों में प्रकट हूजिये । हे परमेश्वर ! आप अपने (सुकम्) सर्वत्र प्रसरित (तिग्मम्) तीक्ष्ण (पविम्) वज्र को (संशाय) और अधिक तेज करके (शत्रून्) काम आदि शत्रुओं की (वि ताढि) विशेष ताड़ना कीजिये, और (मृधः) संग्रामकारी इन शत्रुओं को (वि नुदस्व) परे धकेल दीजिये ।
Footnote
[ गिरिष्ठाः = गीः (वाणी) + स्था (स्थित) । “सत्यानृते अवपश्यन् जनानाम्” अर्थात् परमेश्वर मनुष्यों के सत्यानृत व्यवहारों को देखता है । कुचरः = कु (पृथिवी) + चर ]