SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1861

1871 Mantra
Devata- अप्वा Rishi- अप्रतिरथ ऐन्द्रः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
अ꣣मी꣡षां꣢ चि꣣त्तं꣡ प्र꣢तिलो꣣भ꣡य꣢न्ती गृहा꣣णा꣡ङ्गा꣢न्यप्वे꣣ प꣡रे꣢हि । अ꣣भि꣢꣫ प्रेहि꣣ नि꣡र्द꣢ह हृ꣣त्सु꣡ शोकै꣢꣯र꣣न्धे꣢ना꣣मि꣢त्रा꣣स्त꣡म꣢सा सचन्ताम् ॥१८६१॥

अ꣣मी꣡षा꣢म् । चि꣣त्त꣢म् । प्र꣣तिलोभ꣡य꣢न्ती । प्र꣣ति । लोभ꣡य꣢न्ती । गृ꣣हाण꣢ । अ꣡ङ्गा꣢꣯नि । अ꣣प्वे । प꣡रा꣢꣯ । इ꣣हि । अभि꣢ । प्र । इ꣣हि । निः꣢ । द꣣ह । हृत्सु꣢ । शो꣡कैः꣢꣯ । अ꣣न्धे꣡न꣢ । अ꣣मि꣡त्राः꣢ । अ꣣ । मि꣡त्राः꣢꣯ । त꣡म꣢꣯सा । स꣣चन्ताम् ॥१८६१॥

Mantra without Swara
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम् ॥

अमीषाम् । चित्तम् । प्रतिलोभयन्ती । प्रति । लोभयन्ती । गृहाण । अङ्गानि । अप्वे । परा । इहि । अभि । प्र । इहि । निः । दह । हृत्सु । शोकैः । अन्धेन । अमित्राः । अ । मित्राः । तमसा । सचन्ताम् ॥१८६१॥

Samveda - Mantra Number : 1861
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 9; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 21; Khand » 1;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(अप्वे) आसुरी भावनाओं को पृथक् कर उन्हें भगा देने वाली हे आध्यात्मिक शक्ति ! (एषाम्) इन आसुरी-भावनाओं की (चित्तम्) मानो चेतनता को, (प्रति) इन में से प्रत्येक की चेतनता को, (लोभयन्ती) विलुप्त करती हुई, (अङ्गानि) इनमें से प्रत्येक के अङ्गप्रत्यङ्गों को, अर्थात् कामादि के वर्ग-उपवर्गों को (गृहाण) जकड़ दे, ताकि ये कार्य करने में असमर्थ हो जाँय (अभि प्रेहि) इन पर तू आक्रमण कर, (परेहि) इन्हें दूर भगा दे, (हृत्सु) उपासकों के हृदयों में, अभी तक कामादि द्वारा घिरे रहने के कारण जो (शोकैः) शोक-सन्ताप पैदा हुए हैं उस द्वारा, (निर्दह) कामादि को परिदग्ध कर दे । (अमित्राः) ये अमित्र कामादि, (अन्धेन तमसा) मानो गहरे अन्धकार से (सचन्ताम्) संयुक्त हो जायें, गहरे अन्धकार में छिप जायें, ये निश्चेष्ट हो जायें ।
Footnote
[ अप्वा = अप (पृथक्) + वा (गतौ) ]