SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1843

1871 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- सुपर्णः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
अ꣣भि꣢ वा꣣जी꣢ वि꣣श्व꣡रू꣢पो ज꣣नि꣡त्र꣢ꣳ हि꣣र꣢ण्य꣣यं बि꣢भ्र꣣द꣡त्क꣢ꣳ सुप꣣र्णः꣢ । सू꣡र्य꣢स्य भा꣣नु꣡मृ꣢तु꣣था꣡ वसा꣢꣯नः꣣ प꣡रि꣢ स्व꣣यं꣡ मेध꣢꣯मृ꣣ज्रो꣡ ज꣢जान ॥१८४३

अ꣣भि꣢ । वा꣣जी꣢ । वि꣣श्व꣡रू꣢पः । वि꣣श्व꣢ । रू꣣पः । ज꣡नित्र꣢म् । हि꣣रण्य꣡य꣢म् । बि꣡भ्र꣢꣯त् । अ꣡त्क꣢꣯म् । सु꣣पर्णः꣢ । सु꣣ । प꣢र्णः । सू꣡र्य꣢꣯स्य । भा꣣नु꣢म् । ऋ꣣तुथा꣢ । व꣡सा꣢꣯नः । प꣡रि꣢꣯ । स्व꣣य꣢म् । मे꣡ध꣢꣯म् । ऋ꣣ज्रः꣢ । ज꣣जान ॥१८४३॥

Mantra without Swara
अभि वाजी विश्वरूपो जनित्रꣳ हिरण्ययं बिभ्रदत्कꣳ सुपर्णः । सूर्यस्य भानुमृतुथा वसानः परि स्वयं मेधमृज्रो जजान ॥१८४३

अभि । वाजी । विश्वरूपः । विश्व । रूपः । जनित्रम् । हिरण्ययम् । बिभ्रत् । अत्कम् । सुपर्णः । सु । पर्णः । सूर्यस्य । भानुम् । ऋतुथा । वसानः । परि । स्वयम् । मेधम् । ऋज्रः । जजान ॥१८४३॥

Samveda - Mantra Number : 1843
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 9; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 20; Khand » 7;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
हे परमेश्वर ! आप (वाजी) बलवान हैं, (विश्वरूपः) विश्व को रूप देते हैं, (सुपर्णः) विश्व का उत्तम-पालन करते, (ऋजुः) तथा पापों का भर्जन करते हैं । (जनित्रम्) अपने उत्पत्तिस्थान (हिरण्ययम्) हिरण्यसदृश प्रकाशमान, (अत्कम्) सततगतिशील हृदय का (विश्वत्) धारण-पोषण करते हुए, तथा (ऋतुथा) ऋतु-ऋतु के अनुसार परिवर्तनशील (सूर्यस्य भानुम्) सूर्य की प्रभा में (वसानः) बसे हुए आपने (परि) सब ओर (मेधम्) संसार-यज्ञ की (स्वयम्) अपने-आाप, बिना किसी की सहायता के, (जजान) रचना की है ।
Footnote
[ सुपर्णः = सु + पृ (पालने) । ऋज्रः = ऋजी भर्जने । अत्कम् = अतनं (सततगमनम्) करोतीति । हृदय की गति उत्पत्ति काल से लेकर मृत्यु पर्यन्त सतत रहती है ]