SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1748

1871 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- बुधगविष्ठिरावात्रेयौ Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
य꣡दीं꣢ ग꣣ण꣡स्य꣢ रश꣣ना꣡मजी꣢꣯गः꣣ शु꣡चि꣢रङ्क्ते꣣ शु꣡चि꣢भि꣣र्गो꣡भि꣢र꣣ग्निः꣢ । आ꣡द्दक्षि꣢꣯णा युज्यते वाज꣣य꣡न्त्यु꣢त्ता꣣ना꣢मू꣣र्ध्वो꣡ अ꣢धयज्जु꣣हू꣡भिः꣢ ॥१७४८॥

य꣢त् । ई꣣म् । ग꣡ण꣢स्य । र꣣शना꣢म् । अ꣡जी꣢꣯ग꣣रि꣡ति꣢ । शु꣡चिः꣢꣯ । अ꣣ङ्क्ते । शु꣡चि꣢꣯भिः । गो꣡भिः꣢꣯ । अ꣣ग्निः꣢ । आत् । द꣡क्षि꣢꣯णा । यु꣣ज्यते । वाजय꣡न्ति꣢ । उ꣣त्ताना꣢म् । ऊ꣣र्ध्वः । अ꣣धयत् । जुहू꣡भिः꣢ ॥१७४८॥

Mantra without Swara
यदीं गणस्य रशनामजीगः शुचिरङ्क्ते शुचिभिर्गोभिरग्निः । आद्दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्युत्तानामूर्ध्वो अधयज्जुहूभिः ॥

यत् । ईम् । गणस्य । रशनाम् । अजीगरिति । शुचिः । अङ्क्ते । शुचिभिः । गोभिः । अग्निः । आत् । दक्षिणा । युज्यते । वाजयन्ति । उत्तानाम् । ऊर्ध्वः । अधयत् । जुहूभिः ॥१७४८॥

Samveda - Mantra Number : 1748
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 19; Khand » 4;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(यद्) जब (ईम्) यह (अग्निः) जगन्नायक, (गणस्य) उपासक वर्ग की (रशनाम्) जिह्वाओं को (अजीगः) मुखरित करता है, तब (शुचिः) पवित्र जगन्नायक (शुचिभिः गोभिः) पवित्र वेदवाणियों द्वारा (अङ्क्ते) उपासक को कान्ति सम्पन्न कर देता है । (आत्) तदनन्तर (वाजयन्ती) बलप्रदान करती हुई (दक्षिणा) और बढ़ी हुई भक्तिरस धारा (युज्यते) जगन्नेता के साथ सम्बद्ध हो जाती है ।(ऊर्ध्वः) त्रिपाद् रूप में जगत् से उठा हुआ जगन्नायक (उत्तानाम्) तरंगों में उछलती हुई भक्तिरस धारा का (अधयत्) पान करता है, आस्वादन लेता है, (जुहूभिः) जो भक्तिरस धारा कि भक्तिरस की आहुतियां देने वाले उपासकों द्वारा समर्पित की जा रही होती हैं ।
Footnote
[ रशना = Tongue (आपटे) = रसना । अजीगः = गृ (शब्दे) । दक्षिणाः = दक्ष (वृद्धौ) ]