SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1690

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- सप्तर्षयः Chhand- बार्हतः प्रगाथः (विषमा बृहती, समा सतोबृहती) Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
स꣡ मा꣢मृजे ति꣣रो꣡ अण्वा꣢꣯नि मे꣣꣬ष्यो꣢꣯ मी꣣ढ्वा꣢꣫न्त्सप्ति꣣र्न꣡ वा꣢ज꣣युः꣢ । अ꣣नु꣢माद्यः꣣ प꣡व꣢मानो मनी꣣षि꣢भिः꣣ सो꣢मो꣣ वि꣡प्रे꣢भि꣣रृ꣡क्व꣢भिः ॥१६९०॥

सः꣢ । मा꣣मृजे । तिरः꣢ । अ꣡ण्वा꣢꣯नि । मे꣣ष्यः꣢ । मी꣣ढ्वा꣢न् । स꣡प्तिः꣢꣯ । न । वा꣣जयुः꣢ । अ꣣नुमा꣡द्यः꣢ । अ꣣नु । मा꣡द्यः꣢꣯ । प꣡व꣢꣯मानः । म꣣नीषि꣡भिः꣢ । सो꣡मः꣢꣯ । वि꣡प्रे꣢꣯भिः । वि । प्रे꣣भिः । ऋ꣡क्व꣢꣯भिः ॥१६९०॥

Mantra without Swara
स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीढ्वान्त्सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिरृक्वभिः ॥

सः । मामृजे । तिरः । अण्वानि । मेष्यः । मीढ्वान् । सप्तिः । न । वाजयुः । अनुमाद्यः । अनु । माद्यः । पवमानः । मनीषिभिः । सोमः । विप्रेभिः । वि । प्रेभिः । ऋक्वभिः ॥१६९०॥

Samveda - Mantra Number : 1690
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 18; Khand » 3;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(मेष्यः) सुखवर्षी वेदमाता द्वारा दर्शाए (अण्वानि) सूक्ष्मधर्मो को (तिरः) प्राप्त कर लेने पर (सः सोमः) वह जगत्प्रेरक-तथा-जगदुत्पादक परमेश्वर (मामृजे) उपासक को मानो मांज देता है, विशुद्ध कर देता है । (मीढ्वान्) परमेश्वर वास्तव में सुखवर्षी हे । (सप्तिः न) अश्व के सदृश वह उपासक को (वाजयुः) वेग प्राप्त कराता है । (मनीषिभिः) मनों को वश करने वाले, (ऋक्वभिः) ऋचाओं द्वारा स्तुतियां करने वाले (विप्रेभिः) मेघावी उपासकों द्वारा, — (पवमानः) पवित्रकारी परमेश्वर (अनुमाद्यः) निरन्तर प्रसादनीय होता है ।
Footnote
[ अण्वानि = अणुरेष धर्मः (कठ० १। १। २१) । वाजयुः = वाज + क्वच् । मेष्यः = मिष (वर्षणे, सेचने) ]