SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1631

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- रेभसूनू काश्यपौ Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
अ꣡ध꣢ क्ष꣣पा꣡ परि꣢꣯ष्कृतो꣣ वा꣡जा꣢ꣳ अ꣣भि꣡ प्र गा꣢꣯हसे । य꣡दी꣢ वि꣣व꣡स्व꣢तो꣣ धि꣢यो꣣ ह꣡रि꣢ꣳ हि꣣न्व꣢न्ति꣣ या꣡त꣢वे ॥१६३१॥

अ꣡ध꣢꣯ । क्ष꣣पा꣢ । प꣡रि꣢꣯ष्कृतः । प꣡रि꣢꣯ । कृ꣣तः । वा꣡जा꣢꣯न् । अ꣡भि꣢ । प्र । गा꣣हसे । य꣡दि꣢꣯ । वि꣣व꣡स्व꣢तः । वि꣣ । व꣡स्व꣢꣯तः । धि꣡यः꣢꣯ । ह꣡रि꣢꣯म् । हि꣣न्व꣡न्ति꣢ । या꣡त꣢꣯वे ॥१६३१॥

Mantra without Swara
अध क्षपा परिष्कृतो वाजाꣳ अभि प्र गाहसे । यदी विवस्वतो धियो हरिꣳ हिन्वन्ति यातवे ॥

अध । क्षपा । परिष्कृतः । परि । कृतः । वाजान् । अभि । प्र । गाहसे । यदि । विवस्वतः । वि । वस्वतः । धियः । हरिम् । हिन्वन्ति । यातवे ॥१६३१॥

Samveda - Mantra Number : 1631
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 17; Khand » 2;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(क्षपा) रात्रि में, तथा (अध = अधः) रात्रि के पश्चात्, (परिष्कृतः) स्वच्छरूप में प्रकट किये गये हे परमेश्वर !, (वाजान्) आप उपासकों के भक्तिरस रूपी जल में (अभि) प्रत्यक्षरूप में (प्र) और प्रकर्षरूप में, (गाहसे) अवगाहन करते हैं, मानो स्नान करते हैं, (यद् ई) जब कि (विवस्वतः) अविद्यान्धकार को विवासित अर्थात् विनष्ट किये हुए उपासक की (धियः) ध्यानवृत्तियाँ, (हरिम्) क्लेशहारी परमेश्वर को, (यातवे) प्राप्त होने के लिये, (हिन्दन्ति) प्रेरित करती हैं।
Footnote
[ क्षपा = रात्रि के १२ बजे के पश्चात् उपासनाकाल प्रारम्भ हो जाता है । देखो “अश्विनौ” शब्द की व्याख्या में निरुक्त (१२। १। १) । वाजान् वाजः = water (आपटे) यातवे = या प्रापणे ]