SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1614

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- अत्रिर्भौमः Chhand- जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
अ꣣ञ्ज꣢ते꣣꣬ व्य꣢꣯ञ्जते꣣ स꣡म꣢ञ्जते꣣ क्र꣡तु꣢ꣳ रिहन्ति꣣ म꣢ध्वा꣣꣬भ्य꣢꣯ञ्जते । सि꣡न्धो꣢रुऽच्छ्वा꣣से꣢ प꣣त꣡य꣢न्तमु꣣क्ष꣡ण꣢ꣳ हिरण्यपा꣣वाः꣢ प꣣शु꣢म꣣प्सु꣡ गृ꣢भ्णते ॥१६१४॥

अ꣣ञ्ज꣡ते꣢ । वि । अ꣣ञ्जते । स꣢म् । अ꣣ञ्जते । क्र꣡तु꣢꣯म् । रि꣣हन्ति । म꣡ध्वा꣢꣯ । अ꣣भि꣢ । अ꣣ञ्जते । सि꣡न्धोः꣢꣯ । उ꣣च्छ्वासे꣢ । उ꣣त् । श्वासे꣢ । प꣣त꣡य꣢न्तम् । उ꣣क्ष꣡ण꣢म् । हि꣣रण्यपावाः꣢ । हि꣣रण्य । पावाः꣢ । प꣣शु꣢म् । अ꣣प्सु꣢ । गृ꣣भ्णते ॥१६१४॥

Mantra without Swara
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुꣳ रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते । सिन्धोरुऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणꣳ हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते ॥

अञ्जते । वि । अञ्जते । सम् । अञ्जते । क्रतुम् । रिहन्ति । मध्वा । अभि । अञ्जते । सिन्धोः । उच्छ्वासे । उत् । श्वासे । पतयन्तम् । उक्षणम् । हिरण्यपावाः । हिरण्य । पावाः । पशुम् । अप्सु । गृभ्णते ॥१६१४॥

Samveda - Mantra Number : 1614
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 7; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 16; Khand » 4;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(हिरण्यपावाः) सुवर्ण के सदृश विशुद्ध, या ऊर्ध्वरेता होने के कारण पवित्र उपासक, — (सिन्धोः) हृदय-समुद्रों की (उच्छ्वासे) भक्तिरसमयी उछालों में (पतयन्तम्) सहसा प्रकट होने वाले, (उक्षणम्) आनन्दरस द्वारा सींचने वाले, (पशुम्) सर्वद्रष्टा परमेश्वर को, (अञ्जते) अभिव्यक्त करते, (व्यञ्जते) विविधरूपों में अभिव्यक्त करते, (समञ्जते) सम्यक्तया अभिव्यक्त करते, (ऋतुम्) प्रज्ञानमय प्रभु के सत्संग का (रिहन्ति) स्वाद लेते, और उसे (मध्वा) मधुर-भक्तिरस से (अभ्यञ्जते) संलिप्त करते, तथा अन्त में (अप्सु) हृदयाकाशों में उसे (गृभ्णते) प्राप्त कर लेते हैं ।
Footnote
[ अञ्ज् = व्यक्ति, अभिव्यक्ति, तथा भ्रक्षण (Smearing, anointing आपटे) । सिन्धोः = हृदय “सिन्धुसुत्याय जाताः” (अथर्व० १०। २। ११) । पशुः = पश्यतीति । अप्सु = आपः = अन्तरिक्षम् (निघं० १। ३) ]