SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1591

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- अनानतः पारुच्छेपिः Chhand- अत्यष्टिः Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
प्रा꣢ची꣣म꣡नु꣢ प्र꣣दि꣡शं꣢ याति꣣ चे꣡कि꣢त꣣त्स꣢ꣳ र꣣श्मि꣡भि꣢र्यतते दर्श꣣तो꣢꣫ रथो꣣ दै꣡व्यो꣢ दर्श꣣तो꣡ रथः꣢꣯ । अ꣡ग्म꣢न्नु꣣क्था꣢नि꣣ पौ꣢꣫ꣳस्येन्द्रं꣣ जै꣡त्रा꣢य हर्षयन् । व꣡ज्र꣢श्च꣣ य꣡द्भव꣢꣯थो꣣ अ꣡न꣢पच्युता स꣣म꣡त्स्वन꣢꣯पच्युता ॥१५९१॥

प्रा꣡ची꣢꣯म् । अ꣡नु꣢꣯ । प्र꣣दि꣡श꣢म् । प्र꣣ । दि꣡श꣢꣯म् । या꣣ति । चे꣡कि꣢꣯तत् । सम् । र꣣श्मि꣡भिः꣢ । य꣣तते । दर्शतः꣢ । र꣡थः꣢꣯ । दै꣡व्यः꣢꣯ । द꣣र्शतः꣢ । र꣡थः꣢꣯ । अ꣡ग्म꣢꣯न् । उ꣣क्था꣡नि꣢ । पौ꣡ꣳस्या꣢꣯ । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । जै꣡त्रा꣢꣯य । ह꣣र्षयन् । व꣡ज्रः꣢꣯ । च꣣ । य꣢त् । भ꣡व꣢꣯थः । अ꣡न꣢꣯पच्युता । अन् । अ꣣पच्युता । सम꣡त्सु꣢ । स꣣ । म꣡त्सु । अ꣡न꣢꣯पच्युता । अन् । अ꣣पच्युता ॥१५९१॥

Mantra without Swara
प्राचीमनु प्रदिशं याति चेकितत्सꣳ रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः । अग्मन्नुक्थानि पौꣳस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयन् । वज्रश्च यद्भवथो अनपच्युता समत्स्वनपच्युता ॥

प्राचीम् । अनु । प्रदिशम् । प्र । दिशम् । याति । चेकितत् । सम् । रश्मिभिः । यतते । दर्शतः । रथः । दैव्यः । दर्शतः । रथः । अग्मन् । उक्थानि । पौꣳस्या । इन्द्रम् । जैत्राय । हर्षयन् । वज्रः । च । यत् । भवथः । अनपच्युता । अन् । अपच्युता । समत्सु । स । मत्सु । अनपच्युता । अन् । अपच्युता ॥१५९१॥

Samveda - Mantra Number : 1591
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 7; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 16; Khand » 2;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(रथः) सूर्यरूपी रथ (प्राचीम) पूर्व की (प्रदिशम्) उत्कृष्ट दिशा में (अनु) परमेश्वर की आज्ञानुसार (याति) प्रातः काल प्राप्त होता है, और (चेकितत्) सब को ज्ञानवान् कर देता है । तदनन्तर (दर्शतः) दृष्टि का साधन (रथः) सूर्यरथ (रश्मिभिः) रश्मियों के साथ (सं यतते) सम्यक् प्रकार से संगत हो जाता है । यह (दर्शतः) दर्शनीय (रथः) सूर्यरथ (दैव्यः) देवाधिदेव परमेश्वर का है । उस समय उपासकों के (पौंस्या) शक्तिशाली (उक्थानि) प्रशंसामय वैदिक सूक्त (अग्मन्) परमेश्वर को प्राप्त होते हैं, अर्थात् उन सूक्तों द्वारा परमेश्वर की स्तुति की जाती है, और (जैत्राय) पाप-वृत्रों पर विजय पाने के लिये, वे सूक्त, (हर्षयन्) परमेश्वर को प्रसन्न कर देते हैं । तब (वज्रः) परमेश्वर का पापघाती वज्र उद्यत होता है, (यद्) जब कि हे उपासक ! तू और परमेश्वर, मिल कर, (समत्सु) देवासुर संग्रामों में (अनपच्युता भवथः) अटल हो कर डट जाते हो, (अनपच्युता) वास्तव में अटल हो कर डट जाते हो ।
Footnote
N/A