SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1372

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः Chhand- जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
उ꣣क्षा꣡ मि꣢मेति꣣ प्र꣡ति꣢ यन्ति धे꣣न꣡वो꣢ दे꣣व꣡स्य꣢ दे꣣वी꣡रुप꣢꣯ यन्ति निष्कृ꣣त꣢म् । अ꣡त्य꣢क्रमी꣣द꣡र्जु꣢नं꣣ वा꣡र꣢म꣣व्य꣢य꣣म꣢त्कं꣣ न꣢ नि꣣क्तं꣢꣫ परि꣣ सो꣡मो꣢ अव्यत ॥१३७२॥

उक्षा꣢ । मि꣣मेति । प्र꣡ति꣢꣯ । य꣣न्ति । धेन꣡वः꣢ । दे꣣व꣡स्य꣢ । दे꣣वीः꣢ । उ꣡प꣢꣯ । य꣣न्ति । निष्कृत꣢म् । निः꣣ । कृत꣢म् । अ꣡ति꣢꣯ । अ꣣क्रमीत् । अ꣡र्जु꣢꣯नम् । वा꣡र꣢꣯म् । अ꣣व्यय꣢म् । अ꣡त्क꣢꣯म् । न । नि꣣क्त꣢म् । प꣡रि꣢꣯ । सो꣡मः꣢꣯ । अ꣣व्यत ॥१३७२॥

Mantra without Swara
उक्षा मिमेति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् । अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत ॥

उक्षा । मिमेति । प्रति । यन्ति । धेनवः । देवस्य । देवीः । उप । यन्ति । निष्कृतम् । निः । कृतम् । अति । अक्रमीत् । अर्जुनम् । वारम् । अव्ययम् । अत्कम् । न । निक्तम् । परि । सोमः । अव्यत ॥१३७२॥

Samveda - Mantra Number : 1372
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 11; Khand » 3;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(उक्षा) भक्तिरस सींचने वाला उपासक (मिमेति) प्रभु के स्तुतिगान करता रहता है । (धेनवः) उस की स्तुतिवाणियां (प्रति यन्ति) परमेश्वर की ओर ही प्रयाण करती हैं, और (देवीः) ये दिव्य स्तुतियां (देवस्य) परमेश्वर देव के (निष्कृतम्) परिष्कृत स्वरूप को (उप यन्ति) प्रकट करती हैं । (सोमः) भक्तिरस वाला उपासक (अति अक्रमीत्) विघ्नों और बाधाओं का अतिक्रमण कर लेता और (अर्जुनम्) उपासना विधि द्वारा अजित तथा निष्कलङ्क, (वारम्) पापनिवारक (अव्ययम्) अविनश्वर, (निक्तम्) शुद्ध पवित्र, (अत्कं न) तथा पापशत्रुओं के प्रति वज्ररूप परमेश्वर को (परि अव्यत) पूर्णरूप में प्राप्त कर लेता है।
Footnote
[ धेनुः = वाक् (निघं० १। ११) । अव्यत = अव् (अवाप्तौ) । अत्कम् = वज्र (निघं० २। २०) ]