SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1370

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- हिरण्यस्तूप आङ्गिरसः Chhand- जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
सू꣡र्य꣢स्येव र꣣श्म꣡यो꣢ द्रावयि꣣त्न꣡वो꣢ मत्स꣣रा꣡सः꣢ प्र꣣सु꣡तः꣢ सा꣣क꣡मी꣢रते । त꣡न्तुं꣢ त꣣तं꣢꣫ परि꣣ स꣡र्गा꣢स आ꣣श꣢वो꣣ ने꣡न्द्रा꣢दृ꣣ते꣡ प꣢वते꣣ धा꣢म꣣ किं꣢ च꣣न꣢ ॥१३७०॥

सू꣡र्य꣢꣯स्य । इ꣣व । रश्म꣡यः꣢ । द्रा꣣वयित्न꣡वः꣢ । म꣣त्सरा꣡सः꣢ । प्र꣣सु꣡तः꣢ । प्र꣣ । सु꣡तः꣢꣯ । सा꣣क꣢म् । ई꣣रते । त꣡न्तु꣢꣯म् । त꣣त꣢म् । प꣡रि꣢꣯ । स꣡र्गा꣢꣯सः । आ꣣श꣡वः꣢ । न꣡ । इन्द्रा꣢꣯त् । ऋ꣣ते꣢ । प꣣वते । धा꣡म꣢꣯ । किम् । च꣣ । न꣢ ॥१३७०॥

Mantra without Swara
सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुतः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥

सूर्यस्य । इव । रश्मयः । द्रावयित्नवः । मत्सरासः । प्रसुतः । प्र । सुतः । साकम् । ईरते । तन्तुम् । ततम् । परि । सर्गासः । आशवः । न । इन्द्रात् । ऋते । पवते । धाम । किम् । च । न ॥१३७०॥

Samveda - Mantra Number : 1370
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 11; Khand » 3;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(इव) जैसे (सूर्यस्य रश्मयः) सूर्य की रश्मियां (द्रावयित्नवः) प्रजाजनों को कार्यों में द्रुतगति से प्रेरित करती हैं, वैसे (मत्सरासः) आनन्दरस के सरोवर उपासक, (प्रसुतः) परमेश्वरीय प्रेरणाएँ प्राप्त कर, (साकम्) परस्पर मिल कर, (ईरते) प्रजाजनों को भक्तिमार्ग में प्रेरणा देने के लिये भूमण्डल में विचरते हैं । (सर्गासः) और परमेश्वर की एक अद्भुत सृष्टिरूप में उपासक, (आशवः) प्रयत्नशील होकर, (ततं तन्तुम्) सर्वव्यापक, तथा कारणरूप परमेश्वर का (परि ईरते) सर्वत्र प्रचार करते हैं, क्योंकि (इन्द्रात् ऋते) परमेश्वर के विना (किं चन) कोई भी (धाम) स्थान (न पवते) पवित्र नहीं समझा जाता ।
Footnote
[ प्रसुतः = प्र + सु (प्रेरणे) + क्विप्, तुक् + प्रथमा बहुवचन ]