SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1235

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- निध्रुविः काश्यपः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
प꣡व꣢स्व दे꣣व꣡ आ꣢यु꣣ष꣡गिन्द्रं꣢꣯ गच्छतु ते꣣ म꣡दः꣢ । वा꣣यु꣡मा रो꣢꣯ह꣣ ध꣡र्म꣢णा ॥१२३५॥

प꣡व꣢꣯स्व । दे꣣वः꣢ । आ꣣युष꣢क् । आ꣣यु । स꣢क् । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । ग꣣च्छतु । ते । म꣡दः꣢꣯ । वा꣣यु꣢म् । आ । रो꣣ह । ध꣡र्म꣢꣯णा ॥१२३५॥

Mantra without Swara
पवस्व देव आयुषगिन्द्रं गच्छतु ते मदः । वायुमा रोह धर्मणा ॥

पवस्व । देवः । आयुषक् । आयु । सक् । इन्द्रम् । गच्छतु । ते । मदः । वायुम् । आ । रोह । धर्मणा ॥१२३५॥

Samveda - Mantra Number : 1235
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 9; Khand » 8;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(आयुषक् देव) मनुष्यसमाज की सेवा में प्रसवत हे उपासक देव! (पवस्व) तू अपने भक्तिरस को पवित्र बना, ताकि (ते) तेरी (मदः) भक्ति की मस्ती (इन्द्रम्) परमेश्वर को (गच्छतु) स्वीकृत हो जाय । हे उपासक ! तू (धर्मणा) योग के धारण आदि साधनों द्वारा (वायुं आरोह) वायु अर्थात् “आकाश में आरोहण” आदि सिद्धियों को प्राप्त कर ।
Footnote
[ आयुषक् = आयवः = मनुष्याः (निघं० २। ३) + षच् (समवाये) । वायुमारोह = (योग ३। ४२) । इस सम्बन्ध में ऋग्वेद १०। १३६। १-७ के निम्नलिखित मंत्रांश ध्यान के योग्य हैं। यथाः—“मुनयो वातरशना वातस्यानु ध्राजि यन्ति” (२); “उन्मदिता मौनेयेन बाताँ तस्थिमा वयम्” (३); “अन्तरिक्षेण पतति (मुनिः) विश्वा रूपावचाकशत्” (४); “मुनिः = उभौ समुद्रावा क्षेति यश्च पूर्व उतापरः” (ऋ० १०। १३६। २, ३, ४, ५) ]