SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1119

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- असितः काश्यपो देवलो वा Chhand- गायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
प्र꣢ स्वा꣣ना꣢सो꣣ र꣡था꣢ इ꣣वा꣡र्व꣢न्तो꣣ न꣡ श्र꣢व꣣स्य꣡वः꣢ । सो꣡मा꣢सो रा꣣ये꣡ अ꣢क्रमुः ॥१११९॥

प्र । स्वा꣣ना꣡सः꣢ । र꣡थाः꣢꣯ । इ꣢व । अ꣡र्व꣢꣯न्तः । न । श्र꣣वस्य꣡वः꣢ । सो꣡मा꣢꣯सः । रा꣡ये꣢ । अ꣣क्रमुः ॥१११९॥

Mantra without Swara
प्र स्वानासो रथा इवार्वन्तो न श्रवस्यवः । सोमासो राये अक्रमुः ॥

प्र । स्वानासः । रथाः । इव । अर्वन्तः । न । श्रवस्यवः । सोमासः । राये । अक्रमुः ॥१११९॥

Samveda - Mantra Number : 1119
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 8; Khand » 1;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(सोमासः) भक्तिरस वाले उपासक, (रथाः इव) मेघों के सदृश (स्वानासः) उपदेशों में गर्जते हुए, तथा (अर्वन्तः न) गति देने वाले अश्वों के सदृश प्रजाजनों को प्रगतिपथ पर ले चलने वाले होकर (अवस्यवः) यश के भागी बनते हुए, (राये) और मोक्षधन की प्राप्ति के लिये (प्र अक्रमुः) आगे-आगे पग बढ़ाते रहते हैं ।
Footnote
[ रथाः—ऋग्वेद १। ८८। १ में “विद्युन्मद्भिः रथेभिः” द्वारा मेघों को भी रथ कहा है । अर्वन्तः = अर्वा का अर्थ निरुक्त में “ईरणवान्” किया है, अर्थात् “गति देने वाला” (निरु० १०। ३। ३०) ]