SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1117

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- वृषगणो वासिष्ठः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
प्र꣢ ह꣣ꣳसा꣡स꣢स्तृ꣣प꣡ला꣢ व꣣ग्नु꣢꣫मच्छा꣣मा꣢꣫दस्तं꣣ वृ꣡ष꣢गणा अयासुः । अ꣣ङ्गोषि꣢णं꣣ प꣡व꣢मान꣣ꣳ स꣡खा꣢यो दु꣣र्म꣡र्षं꣢ वा꣣णं꣡ प्र व꣢꣯दन्ति सा꣣क꣢म् ॥१११७॥

प्र । ह꣣ꣳसा꣡सः꣢ । तृ꣣प꣡ला꣢ । व꣣ग्नु꣢म् । अ꣡च्छ꣢꣯ । अ꣣मा꣢त् । अ꣡स्त꣢꣯म् । वृ꣡ष꣢꣯गणाः । वृ꣡ष꣢꣯ । ग꣣णाः । अयासुः । अङ्गोषि꣡ण꣢म् । प꣡व꣢꣯मानम् । स꣡खा꣢꣯यः । स । खा꣣यः । दुर्म꣡र्ष꣢म् । दुः꣣ । म꣡र्ष꣢꣯म् । बा꣣ण꣢म् । प्र । व꣣दन्ति । साक꣢म् ॥१११७॥

Mantra without Swara
प्र हꣳसासस्तृपला वग्नुमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः । अङ्गोषिणं पवमानꣳ सखायो दुर्मर्षं वाणं प्र वदन्ति साकम् ॥

प्र । हꣳसासः । तृपला । वग्नुम् । अच्छ । अमात् । अस्तम् । वृषगणाः । वृष । गणाः । अयासुः । अङ्गोषिणम् । पवमानम् । सखायः । स । खायः । दुर्मर्षम् । दुः । मर्षम् । बाणम् । प्र । वदन्ति । साकम् ॥१११७॥

Samveda - Mantra Number : 1117
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 8; Khand » 1;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(हंसासः) नीर-क्षीर विवेकी हंसों के संदृश सत्यानृत विवेकी परमहंस, (आमादः) गृह्माग्नि में न पके फलों और दूध आदि का सेवन करने वाले महात्मा, (वृषगणाः) गणों में रहकर उपदेशों की वर्षा करते हुए, (तं वग्नुम्) वेदवाणी के प्रवक्ता उस परमेश्वर को, (तृपलाः) शीघ्रता से, (अच्छ) साक्षात् (प्र अयासुः) प्राप्त हो जाते हैं । वे महात्मा (सखायः) सब के मित्र बन कर (अङ्गोषिणम्) शरीरों के अङ्ग-प्रत्यङ्ग में उष्णता पैदा करने वाले, (पवमानम्) तथा पवित्र करने वाले, (दुर्मर्षम्) पापियों को क्षमा न करने वाले, अपितु उनके प्रति (वाणम्) वाणस्वरूप प्रभु का (प्र वदन्ति) प्रकथन (साकम्) मिल कर करते हैं ।
Footnote
[ वग्नुम् = वग् (वाक्, वेदवाणी) + नु (स्तुतौ) । तृपलाः = मानो तीन पलों में = शीघ्र ]