SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1006

1871 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- गोतमो राहूगणः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
ता꣡ अ꣢स्य पृशना꣣यु꣢वः꣣ सो꣡म꣢ꣳ श्रीणन्ति꣣ पृ꣡श्न꣢यः । प्रि꣣या꣡ इन्द्र꣢꣯स्य धे꣣न꣢वो꣣ व꣡ज्र꣢ꣳ हिन्वन्ति꣣ सा꣡य꣢कं꣣ व꣢स्वी꣣र꣡नु꣢ स्व꣣रा꣡ज्य꣢म् ॥१००६॥

ताः । अ꣣स्य । पृशनायु꣡वः꣢ । सो꣡म꣢꣯म् । श्री꣣णन्ति । पृ꣡श्न꣢꣯यः । प्रि꣣याः꣢ । इ꣡न्द्र꣢꣯स्य । धे꣣न꣡वः꣢ । व꣡ज्र꣢꣯म् । हि꣣न्वन्ति । सा꣡य꣢꣯कम् । व꣡स्वीः꣢꣯ । अ꣡नु꣢꣯ । स्व꣣रा꣡ज्य꣢म् । स्व꣣ । रा꣡ज्य꣢꣯म् ॥१००६॥

Mantra without Swara
ता अस्य पृशनायुवः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रꣳ हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥

ताः । अस्य । पृशनायुवः । सोमम् । श्रीणन्ति । पृश्नयः । प्रियाः । इन्द्रस्य । धेनवः । वज्रम् । हिन्वन्ति । सायकम् । वस्वीः । अनु । स्वराज्यम् । स्व । राज्यम् ॥१००६॥

Samveda - Mantra Number : 1006
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 5;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(अस्य) इस उपासक की (ताः) वे शुक्ल सात्विक चित्तवृत्तियां (पृशनायुवः) केवल ज्योतिर्मय आदित्यवर्णी परमेश्वर की ही कामना करती हैं । वे शुक्ल सात्विक चित्तवृत्तियां जो कि स्वयं (पृश्नयः) नानाविध ज्योतियों से सम्पन्न हैं, वे (सोमम्) इस उपासक के भक्तिरस का (श्रीणन्ति) परिपाक कर देती हैं। शुक्ल सात्विक चित्तवृत्तियां (इन्द्रस्य) परमेश्वर को (प्रियाः) प्रिय हैं, और (धेनवः) दुधार गौओं के सदृश आध्यात्मिक प्रज्ञा रूपी दुग्ध का पान करती हैं, और (सायकम्) कामादि का अन्त करने वाला (वज्रम्) ज्ञान-वज्र (हिन्वन्ति) प्रदान करती हैं। ये शुक्ल सात्विक चित्तवृत्तियां (स्वराज्यम्) उपासक के आत्मिक राज्य को (धनु) लक्ष्य कर (वस्वीः) उसके चित्त में बस जाती हैं, स्थिर हो जाती हैं।
Footnote
[ पृशनायुवः = पृश्निः + युवः । पृश्निः = आदित्यो भवति प्राश्नुत एनं वर्णः (निरु० २। ४। १४) । परमेश्वर आदित्यवर्णी है यथाः “आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्” (यजु० ३१। १८) सायकम् = षो अन्तकर्मणि। ]