SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 1005

1871 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- गोतमो राहूगणः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
स्वा꣣दो꣢रि꣣त्था꣡ वि꣢षू꣣व꣢तो꣣ मधोः पिबन्ति गौर्यः । या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभथा वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥१००५॥

स्वा꣣दोः꣢ । इ꣣त्था꣢ । वि꣣षूव꣡तः꣢ । वि꣣ । सूव꣡तः꣢ । म꣡धोः꣢꣯ । पि꣣बन्ति । गौर्यः꣢ । याः । इ꣡न्द्रे꣢꣯ण । स꣣या꣡व꣢रीः । स꣣ । या꣡व꣢꣯रीः । वृ꣡ष्णा꣢꣯ । म꣡द꣢꣯न्ति । शो꣣भ꣡था꣢ । व꣡स्वीः꣢꣯ । अ꣡नु꣢꣯ । स्व꣣रा꣡ज्य꣢म् । स्व꣣ । रा꣡ज्य꣢꣯म् ॥१००५॥

Mantra without Swara
स्वादोरित्था विषूवतो मधोः पिबन्ति गौर्यः । या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभथा वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥

स्वादोः । इत्था । विषूवतः । वि । सूवतः । मधोः । पिबन्ति । गौर्यः । याः । इन्द्रेण । सयावरीः । स । यावरीः । वृष्णा । मदन्ति । शोभथा । वस्वीः । अनु । स्वराज्यम् । स्व । राज्यम् ॥१००५॥

Samveda - Mantra Number : 1005
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 5;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(गौर्यः) शुक्ल अर्थात् सात्विक चित्तवृत्तियां, —(स्वादोः) स्वादु, (विषूवतः) सांसारिक स्वादों से विलक्षण (मधोः) तथा मधुर आनन्दरस का (पिबन्ति) पान करती हैं, — (इत्था) यह सत्य है, (याः) जो शुक्ल अर्थात् सात्विक चित्तवृत्तियां (इन्द्रेण) परमेश्वर के (सयावरीः) साथ विचरतीं, और (वृष्णा) आनन्दरसवर्षी परमेश्वर के साथ रह कर (मदन्ति) सदा तृप्त रहतीं, तथा (वस्वीः) परमेश्वर का सदा सहवास करती हैं । हे उपासक ! तू इस प्रकार (स्वराज्यम् अनु) अपने आत्मिक-राज्य को लक्ष्य बना कर (शोभथाः) शोभा को प्राप्त हो ।
Footnote
[ आत्मिक-राज्य = शरीर, इन्द्रियों, मन पर आत्मा का राज्य ]