Samveda (Acharya Dharmadev Vidya Martand)

Samveda Mantra 596

1875 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- पवित्र आङ्गिरसः Chhand- जगती Swara- निषादः Kaand Name- आरण्यं काण्डम् Gaan- आरण्य गान
Mantra with Swara
अ꣡रू꣢रुचदु꣣ष꣢सः꣢ पृ꣡श्नि꣢रग्रि꣣य꣢ उ꣣क्षा꣡ मि꣢मेति꣣ भु꣡व꣢नेषु वाज꣣युः꣢ । मा꣣यावि꣡नो꣢ ममिरे अस्य मा꣣य꣡या꣢ नृ꣣च꣡क्ष꣢सः पि꣣त꣢रो꣣ ग꣢र्भ꣣मा꣡द꣢धुः ॥५९६॥

अ꣡रू꣢꣯रुचत् । उ꣣ष꣡सः꣢ । पृ꣡श्निः꣢꣯ । अ꣣ग्रियः꣢ । उ꣣क्षा꣢ । मि꣣मेति । भु꣡व꣢꣯नेषु । वा꣣जयुः꣢ । मा꣣यावि꣡नः꣢ । म꣣मिरे । अस्य । माय꣡या꣢ । नृ꣣च꣡क्ष꣢सः । नृ꣣ । च꣡क्ष꣢꣯सः । पि꣣त꣡रः꣢ । ग꣡र्भ꣢꣯म् । आ । द꣣धुः ॥५९६॥

Mantra without Swara
अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः । मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमादधुः ॥

अरूरुचत् । उषसः । पृश्निः । अग्रियः । उक्षा । मिमेति । भुवनेषु । वाजयुः । मायाविनः । ममिरे । अस्य । मायया । नृचक्षसः । नृ । चक्षसः । पितरः । गर्भम् । आ । दधुः ॥५९६॥

Samveda - Mantra Number : 596
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 3; Dashati » 2;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 2;

Samveda (Acharya Dharmadev Vidya Martand)

English
Samveda (Acharya Dharmadev Vidya Martand) - English
Translation
God is manifest and realised in the heart at dawn, as Yogis sit for meditation at that blessed quiet hour. He being the First and the Foremost fulfiller of noble desires, desirous of giving the wealth of Wisdom to His devotees pervades the universe. It is by the Wisdom of this God that wise men are engaged in the work of preaching Dharma and Character building. Therefore these true observers of mankind, great leaders and protectors of men, praise the Lord.
Comment
१ - पृश्निः - प्रकर्षेण अश्नुते स्पृशति वा सर्वमिति प्राश्नोतेः स्पृशतेर्वा निप्रत्ययः प्रारोः स्पशेश्च पृश्भावो निपात्यते। २- उक्षा - उक्ष- सेचने कामानां वर्षकस्तर्पकोवा परमेश्वरः ३ - मायया - प्रज्ञानेन मायेति प्रज्ञानाम् (निघ० ३। ९)। ४ - गर्भम् स्तुतिम् गर्भो गृणात्यर्थे गिरत्यर्थानितिवेति निरुक्त १०। २३