Adhyay 9

Manusmriti

Shloka 299 Chapter Nine

Adhyay 9
Shloka 299

Chapter Nine

Subject: राजधर्मान्तर्गत व्यवहार - निर्णय

336 Shloka
9/299
Adhyay 9 Shloka 299
Shloka
पीडनानि च सर्वाणि व्यसनानि तथैव च। आरभेत ततः कार्यं संचिन्त्य गुरुलाघवम्॥

Bhashya

Meaning
(सर्वाणि पीडनानि) अपने तथा शत्रु के राज्य में आई सभो व्याधि,आपत्ति आदि पीड़ाओं को (तथैव व्यसनानि) तथा व्यसनों के प्रसार को (च) और (गुरु-लाघवं विचिन्त्य) बड़े-छोटे अर्थात् अपने और शत्रु राजा में कौन कम-अधिक शक्तिशाली है (विचिन्त्य) इन बातों पर विचार करके (ततः कार्यम् + आरभेत) उसके पश्चात् राजा सन्धि-विग्रह आदि कार्य को आरम्भ करे ॥२९९॥