Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 16

Atharvaveda 9/5/16

10 Sukta
38 Mantra
9/5/16
Devata- अजः पञ्चौदनः Rishi- भृगुः Chhanda- त्रिपदानुष्टुप् Suktam- अज सूक्त
Mantra with Swara
अ॒जो॒स्यज॑ स्व॒र्गोसि॒ त्वया॑ लो॒कमङ्गि॑रसः॒ प्राजा॑नन्। तं लो॒कं पुण्यं॒ प्र ज्ञे॑षम् ॥

अ॒ज: । अ॒सि॒ । अज॑ । स्व॒:ऽग: । अ॒सि॒ । त्वया॑ । लो॒कम् । अङ्गि॑रस: । प्र । अ॒जा॒न॒न् । तम् । लो॒कम् । पुण्य॑म् । प्र । ज्ञे॒ष॒म् ॥५.१६॥

Mantra without Swara
अजोस्यज स्वर्गोसि त्वया लोकमङ्गिरसः प्राजानन्। तं लोकं पुण्यं प्र ज्ञेषम् ॥

अज: । असि । अज । स्व:ऽग: । असि । त्वया । लोकम् । अङ्गिरस: । प्र । अजानन् । तम् । लोकम् । पुण्यम् । प्र । ज्ञेषम् ॥५.१६॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. हे (अज) = [अज गतिक्षेपणयोः] गतिशील जीव! तू (अजः असि) = गति के द्वारा बुराइयों को अपने से दूर फेंकनेवाला है। बुराइयों को दूर फेंककर (स्वर्ग: असि) = प्रकाश व सुख की ओर जानेवाला है। (त्वया) = तेरे साथ (अङ्गिरस:) = अङ्ग-अङ्ग में रसवाले ये गतिशील लोग (लोकं प्रजानन्) =  उस प्रकाशमय प्रभु को जान पाते हैं। तैरे साथ ज्ञानचर्चा करते हुए वे अङ्गिरस् प्रभु का ज्ञान प्राप्त करते हैं। २. मनुष्य यही कामना करे कि (तम्) = उस (लोकम्) = प्रकाशमय (पुण्यम्) = पवित्र प्रभु को (प्रज्ञेषम्) = मैं जान पाऊँ। अन्ततः यह ज्ञान ही मनुष्य का कल्याण करनेवाला है।
Essence
जीव 'अज' है, 'स्वर्ग' है। उसे गतिशील बनकर बुराई को अपने से परे फेंक कर प्रकाश प्राप्त करना है। उसके साथ ज्ञानचर्चा करते हुए अन्य लोग भी प्रभु को जान पाएँ। दम 'धान' की एक ही कामना हो कि 'मैं रम प्रकाशमय पवित्र प्रभु को प्राप्त कर पा'।
Subject
अज-स्वर्ग