Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 3

Atharvaveda 8/9/3

10 Sukta
26 Mantra
8/9/3
Devata- कश्यपः, समस्तार्षच्छन्दांसि, ऋषिगणः Rishi- अथर्वा Chhanda- आस्तारपङ्क्तिः Suktam- विराट् सूक्त
Mantra with Swara
यानि॒ त्रीणि॑ बृ॒हन्ति॒ येषां॑ चतु॒र्थं वि॑यु॒नक्ति॒ वाच॑म्। ब्र॒ह्मैन॑द्विद्या॒त्तप॑सा विप॒श्चिद्यस्मि॒न्नेकं॑ यु॒ज्यते॒ यस्मि॒न्नेक॑म् ॥

यानि॑ । त्रीणि॑ । बृ॒हन्ति॑ । येषा॑म् । च॒तु॒र्थम् । वि॒ऽयु॒नक्ति॑ । वाच॑म् । ब्र॒ह्मा । ए॒न॒त् । वि॒द्या॒त् । तप॑सा । वि॒प॒:ऽचित् । यस्मि॑न् । एक॑म् । यु॒ज्यते॑ । यस्मि॑न् । एक॑म् ॥९.३॥

Mantra without Swara
यानि त्रीणि बृहन्ति येषां चतुर्थं वियुनक्ति वाचम्। ब्रह्मैनद्विद्यात्तपसा विपश्चिद्यस्मिन्नेकं युज्यते यस्मिन्नेकम् ॥

यानि । त्रीणि । बृहन्ति । येषाम् । चतुर्थम् । विऽयुनक्ति । वाचम् । ब्रह्मा । एनत् । विद्यात् । तपसा । विप:ऽचित् । यस्मिन् । एकम् । युज्यते । यस्मिन् । एकम् ॥९.३॥

Meaning
१. (यानि त्रीणि) = जो ये प्रकृति के तीन 'सत्त्व, रज व तम' रूप गुण है ये (बृहन्ति) = [हि वृद्धौ] इस चराचर संसार के रूप में बढ़ते हैं। (येषां चतुर्थम्) = जिनका चौथा-इन तीनों गुणों से बनी प्रकृति को धारण करनेवाला चतुर्थ प्रभु (वाचम् वियुनक्ति) = वेदवाणी को जीवों के साथ जोड़ता है। वे प्रभु ही संसार का निर्माण करके जीवों के लिए ज्ञान देते हैं। २. (विपश्चित) = ज्ञानी पुरुष को चाहिए कि (तपसा) = तप के द्वारा (एनत् ब्रह्म विद्यात्) = इस ब्रह्म को जाने, (यस्मिन्) = जिस ब्रह्म में एक (युज्यते) = 'एक' इस संख्या का प्रयोग होता है, (यस्मिन् एकम्) = जिसमें 'एक' ही संख्या का प्रयोग होता है [स एष एक एकबदेकव-अथर्व० १३.१.२०]।
Essence
सत्व, रज व तमरूप प्रकृति के तीन गुण इस संसार के रूप में आते हैं। चौथा ब्रह्म जीवों के लिए वेदज्ञान देता है। वह ब्रह्म एक ही है।
Subject
त्रिगुणा प्रकृति के साथ चौथा प्रभु

We are thankful to https://vedicscriptures.in for providing us a substantial amount of data for this section of the Vedas.