Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 11

Atharvaveda 8/3/11

10 Sukta
26 Mantra
8/3/11
Devata- अग्निः Rishi- चातनः Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- शत्रुनाशन सूक्त
Mantra with Swara
त्रिर्या॑तु॒धानः॒ प्रसि॑तिं त एत्वृ॒तं यो अ॑ग्ने॒ अनृ॑तेन॒ हन्ति॑। तम॒र्चिषा॑ स्फूर्जय॑ञ्जातवेदः सम॒क्षमे॑नं गृण॒ते नि यु॑ङ्ग्धि ॥

त्रि: । या॒तु॒ऽधान॑: । प्रऽसि॑तिम् । ते॒ । ए॒तु॒। ऋ॒तम् । य: । अ॒ग्ने॒ । अनृ॑तेन । हन्ति॑ । तम् । अ॒र्चिषा॑ । स्फू॒र्जय॑न् । जा॒त॒ऽवेद: । स॒म्ऽअ॒क्षम् । ए॒न॒म् । गृ॒ण॒ते । नि । यु॒ङ्ग्धि॒ ‍॥३.११॥

Mantra without Swara
त्रिर्यातुधानः प्रसितिं त एत्वृतं यो अग्ने अनृतेन हन्ति। तमर्चिषा स्फूर्जयञ्जातवेदः समक्षमेनं गृणते नि युङ्ग्धि ॥

त्रि: । यातुऽधान: । प्रऽसितिम् । ते । एतु। ऋतम् । य: । अग्ने । अनृतेन । हन्ति । तम् । अर्चिषा । स्फूर्जयन् । जातऽवेद: । सम्ऽअक्षम् । एनम् । गृणते । नि । युङ्ग्धि ‍॥३.११॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. हे (अग्ने) = राष्ट्र के अग्रणी राजन्! (य:) = जो (यातुधान:) = प्रजापीड़क व्यक्ति (अनृतेन) = अनृत से (ऋतं हन्ति) = ऋत को नष्ट करता है, वह (त्रि:) = तीन बार (ते प्रसितिम् एतु) = तेरे बन्धन में प्रास हो। प्रथम बार उसे 'वाग्दण्ड' देकर छोड़ दिया जाए। दूसरी बार उसके लिए 'धिग्दण्ड' का प्रयोग हो। तीसरी बार उसे 'अर्थदण्ड और वधदण्ड' के योग्य समझा जाए। २. हे (जातवेदः) = राष्ट्र में ज्ञान का प्रसार करनेवाले राजन्! (तम्) = उस यातुधान को (अर्चिषा) = ज्ञान की ज्वाला से (स्फूर्जयन्) = [स्फू ro shine] दीप्त करने के हेतु से (गृणते समक्षम्) = स्तोता व उपदेष्टा के सामने (एनं नियुंग्धि) = इसे नियुक्त कर । प्रभुभक्त उपदेष्टा इसे उचित ज्ञान व प्रेरणा देकर इसके जीवन को ऋतमय बनाने के लिए यत्नशील हो।
Essence
कैदियों के लिए अध्यापन व उपदेश की व्यवस्था करके राजा को उनके जीवन को परिवर्तित करने की व्यवस्था करनी चाहिए।

 
Subject
अध्यापन व उपदेश द्वारा जीवन-परिवर्तन