Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 5

Atharvaveda 7/73/5

118 Sukta
11 Mantra
7/73/5
Devata- घर्मः, अश्विनौ Rishi- अथर्वा Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- धर्म सूक्त
Mantra with Swara
त॒प्तो वां॑ घ॒र्मो न॑क्षतु॒ स्वहो॑ता॒ प्र वा॑मध्व॒र्युश्च॑रतु॒ पय॑स्वान्। मधो॑र्दु॒ग्धस्या॑श्विना त॒नाया॑ वी॒तं पा॒तं पय॑स उस्रियायाः ॥

त॒प्त: । वा॒म् । ध॒र्म: । न॒क्ष॒तु॒ । स्वऽहो॑ता । प्र । वा॒म् । अ॒ध्व॒र्यु: । च॒र॒तु॒ । पय॑स्वान् । मधो॑: । दु॒ग्धस्य॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । त॒नाया॑: । वी॒तम् । पा॒तम् । पय॑स: । उ॒स्रिया॑या: ॥७७.५॥

Mantra without Swara
तप्तो वां घर्मो नक्षतु स्वहोता प्र वामध्वर्युश्चरतु पयस्वान्। मधोर्दुग्धस्याश्विना तनाया वीतं पातं पयस उस्रियायाः ॥

तप्त: । वाम् । धर्म: । नक्षतु । स्वऽहोता । प्र । वाम् । अध्वर्यु: । चरतु । पयस्वान् । मधो: । दुग्धस्य । अश्विना । तनाया: । वीतम् । पातम् । पयस: । उस्रियाया: ॥७७.५॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (वाम) = हे अश्विनौ ! आपका (तप्तः घर्म) = दीस ज्ञानप्रकाश [सूर्यसम दीस ज्ञान] (नक्षतु) = हमें प्रास हो। प्राणसाधना के द्वारा हमें ज्ञानदीति प्राप्त हो। यह (वाम्) = आपका (स्वहोता) = आपके प्रति अपना अर्पण करनेवाला व्यक्ति (अध्वर्यु:) = यज्ञशील हो तथा (पयस्वान्) = शक्तियों के आप्यायनवाला होता हुआ (प्रचरतु) = प्रकृष्ट गतिवाला हो। प्राणसाधना से मनुष्य 'यज्ञशील, आप्यायित शक्तिवाला तथा प्रकृष्ट गतिवाला' होता है। २. हे (अश्विना) = प्राणापानो! आप (तनाया:) = पयस, दधि, आज्य'-रूप हवियों के देने के द्वारा यज्ञों का विस्तार करती हुई (उस्त्रियायाः) = इस गौ के (दुग्धस्य) = दोहे गये (मधो:) = मधुर रसोपेत, मधुवत् प्रीणनकारी (पयस:) = दूध का (वीतम्) = भक्षण करो, (पातम्) = पान करो। यह गोदुग्ध ही तुम्हारा खान-पान हो।
Essence
प्राणसाधक 'दीत ज्ञानवाला, यज्ञशील, आप्यायित शक्तिवाला व प्रकृष्ट गतिवाला' होता है। प्राणसाधक को चाहिए कि ताजे गोदुग्ध को ही अपना खान-पान बनाये।
Subject
अध्वर्युः पयस्वान्