Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 2

Atharvaveda 6/74/2

142 Sukta
3 Mantra
6/74/2
Devata- सामंनस्यम्, नाना देवताः, त्रिणामा Rishi- अथर्वा Chhanda- अनुष्टुप् Suktam- सांमनस्य सूक्त
Mantra with Swara
सं॒ज्ञप॑नं वो॒ मन॒सोऽथो॑ संज्ञप॑नं हृ॒दः। अथो॒ भग॑स्य॒ यच्छ्रा॒न्तं तेन॒ संज्ञ॑पयामि वः ॥

स॒म्ऽज्ञप॑नम् । व॒: । मन॑स: । अथो॒ इति॑ । स॒म्ऽज्ञप॑नम् । हृ॒द: । अथो॒ इति॑ । भग॑स्य । यत् । श्रा॒न्तम् । तेन॑ । सम्ऽज्ञ॑पयामि । व॒: ॥७४.२॥

Mantra without Swara
संज्ञपनं वो मनसोऽथो संज्ञपनं हृदः। अथो भगस्य यच्छ्रान्तं तेन संज्ञपयामि वः ॥

सम्ऽज्ञपनम् । व: । मनस: । अथो इति । सम्ऽज्ञपनम् । हृद: । अथो इति । भगस्य । यत् । श्रान्तम् । तेन । सम्ऽज्ञपयामि । व: ॥७४.२॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (वः) = तुम्हारे (मनस:) = ज्ञान-साधन मनरूप इन्द्रिय का (संज्ञपनम्) = सम्यक् ज्ञान-जनन हो। तुम्हारे मन ज्ञान-प्रासि में सम्यक् प्रवृत्त हों, (अथ उ) = अब निश्चय से (हृदः) = तुम्हारे हृदय का भी (संज्ञपनम्) = सम्यक् ज्ञान-जनन हो, तुम्हारे हृदयों में ज्ञान-प्राप्ति के लिए श्रद्धा हो। २. (अथ उ) = अब ज्ञान-प्राप्ति के पश्चात् गृहस्थ बनने पर (भगस्य यत् श्रान्तम्) = ऐश्वर्य का जो श्रमजनित तप है [नाम्यति अस्मिन्] (तेन) = ऐश्वर्य-प्राप्ति के लिए होनेवाले उस श्रम-जनित तप से (व:) = तुम्हें (संज्ञपयामि) = समान ज्ञानवाला करता हूँ। वस्तुत: जब तक राष्ट्र में 'श्रम से धन प्राप्ति की भावना' बनी रहती है तब तक लोगों में परस्पर प्रेम भी बना रहता है।
Essence
हमारे मन व हृदय ज्ञान-प्राप्ति के कर्म में सम्यक् प्रवृत्त हों। हम सदा श्रमपूर्वक ही धनार्जन की वृत्तिवाले बनकर परस्पर प्रेम से रहें।

 
Subject
ज्ञान व ऐश्वर्य