Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 1

Atharvaveda 6/49/1

142 Sukta
3 Mantra
6/49/1
Devata- अग्निः Rishi- गार्ग्य Chhanda- अनुष्टुप् Suktam- अग्निस्तवन सूक्त
Mantra with Swara
न॒हि ते॑ अग्ने त॒न्वः॑ क्रू॒रमा॒नंश॒ मर्त्यः॑। क॒पिर्ब॑भस्ति॒ तेज॑नं॒ स्वं ज॒रायु॒ गौरि॑व ॥

न॒हि । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । त॒न्व᳡: । क्रू॒रम् । आ॒नंश॑ । मर्त्य॑: । क॒पि: । ब॒भ॒स्ति॒ । तेज॑नम् । स्वम् । ज॒रायु॑ । गौ:ऽइ॑व ॥४९.१॥

Mantra without Swara
नहि ते अग्ने तन्वः क्रूरमानंश मर्त्यः। कपिर्बभस्ति तेजनं स्वं जरायु गौरिव ॥

नहि । ते । अग्ने । तन्व: । क्रूरम् । आनंश । मर्त्य: । कपि: । बभस्ति । तेजनम् । स्वम् । जरायु । गौ:ऽइव ॥४९.१॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (अग्ने) = हे तेजस्विन् प्रभो! (मर्त्यः) = वह मनुष्य (ते) = आपके दिये हुए (तन्य:) = इस शरीर के (करम्) = [कृत] कर्तन व छेदन को (नहि आनंश) = नहीं प्राप्त करता, जो (कपिः) = [कं पिबति] शरीरस्थ रेत:कणरूप जल को पीनेवाला-शरीर में ही खपानेवाला तथा (तेजनम्) = [तेज-to protect] रक्षा के महान् साधन इस वीर्य को (बभस्ति) = [बभस्तिरत्तिकर्मा-नि० ५.१२] शरीर में उसी प्रकार निगीर्ण करनेवाला होता है (इव) = जैसे (गौ:) = एक गौ (स्वं जरायु) = अपने जेर को निगीर्ण कर लेती है। निगरण के कारण ही यह 'गार्ग्य' कहलाता है।
Essence
हम उत्पन्न वीर्य को शरीर में ही खपानेवाले बनें। इससे शरीर का कर्तन व छेदन नहीं होगा। यह बीर्य 'तेजन' है, हमारा रक्षण करनेवाला है।
Subject
कपिः बभस्ति तेजनम्