Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 1

Atharvaveda 6/111/1

142 Sukta
4 Mantra
6/111/1
Devata- अग्निः Rishi- अथर्वा Chhanda- परानुष्टुप्त्रिष्टुप् Suktam- उन्मत्ततामोचन सूक्त
Mantra with Swara
इ॒मं मे॑ अग्ने॒ पुरु॑षं मुमुग्ध्य॒यं यो ब॒द्धः सुय॑तो॒ लाल॑पीति। अतोऽधि॑ ते कृणवद्भाग॒धेयं॑ य॒दानु॑न्मदि॒तोऽस॑ति ॥

इ॒मम् । मे॒ । अ॒ग्ने॒ । पुरु॑षम् । मु॒मु॒ग्धि॒ । अ॒यम् । य: । ब॒ध्द: । सुऽय॑त: । लाल॑पीति ।अत॑: । अधि॑ । ते॒ । कृ॒ण॒व॒त् । भा॒ग॒ऽधेय॑म् । य॒दा । अनु॑त्ऽमदित: । अस॑ति ॥१११.१॥

Mantra without Swara
इमं मे अग्ने पुरुषं मुमुग्ध्ययं यो बद्धः सुयतो लालपीति। अतोऽधि ते कृणवद्भागधेयं यदानुन्मदितोऽसति ॥

इमम् । मे । अग्ने । पुरुषम् । मुमुग्धि । अयम् । य: । बध्द: । सुऽयत: । लालपीति ।अत: । अधि । ते । कृणवत् । भागऽधेयम् । यदा । अनुत्ऽमदित: । असति ॥१११.१॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. हे (अग्ने) = परमात्मन् ! (इमं मे पुरुषम्) = मेरे इस पुरुष को (मुमुग्धि) = रोगों के कारणभूत पापों से मुक्त कीजिए। (अयम्) = यह (य:) = जो (बद्धः) = इन्द्रियों से बद्ध हुआ-हुआ (सुयत:) = विषयों से खूब ही जकड़ा हुआ-इन्द्रियों जिसके लिए ग्रह बनी हुई हैं और विषय अतिग्रह बने हुए हैं लालपीति-बहुत ही बड़बड़ाता है-असम्बद्ध प्रलाप करता है, इसे आप मुक्त कीजिए। २. (अतः) = अब (यदा अनुन्मदितः असति) = जब यह उन्मादरहित हो जाए तब (ते) = आपके (भागधेयम्) = भाग को (अधिकृणवत्) = अधिक करे, अर्थात् यह खूब ही आपका उपासन करे, जिससे पुन: उन्मादवाला न हो जाए।
Essence
प्रभु की उपासना ही हमें विषयोन्माद से बचानेवाली औषध है।
Subject
अनुन्मदितः