Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 4

Atharvaveda 5/12/4

31 Sukta
11 Mantra
5/12/4
Devata- जातवेदा अग्निः Rishi- अङ्गिराः Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- ऋतयज्ञ सूक्त
Mantra with Swara
प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म्। व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम् ॥

प्रा॒चीन॑म् । ब॒र्हि: । प्र॒ऽदिशा॑ । पृ॒थि॒व्या: । वस्तो॑: । अ॒स्या: । वृ॒ज्य॒ते॒ । अग्रे॑ । अह्ना॑म् । वि ।ऊं॒ इति॑ । प्र॒थ॒ते॒ । वि॒ऽत॒रम् । वरी॑य: । दे॒वेभ्य॑: । अदि॑तये । स्यो॒नम् ॥१२.४॥

Mantra without Swara
प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम्। व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥

प्राचीनम् । बर्हि: । प्रऽदिशा । पृथिव्या: । वस्तो: । अस्या: । वृज्यते । अग्रे । अह्नाम् । वि ।ऊं इति । प्रथते । विऽतरम् । वरीय: । देवेभ्य: । अदितये । स्योनम् ॥१२.४॥

Meaning
१. (अस्याः पृथिव्याः) = इस शरीर के (वस्तो:) = उत्तम निवास के लिए (प्राचीनं बर्हिः) = [प्र अञ्च] अग्रगति की भावनावाला वासनाशून्य हृदय (अह्नाम् अग्रे) = दिनों के अग्रभाग में ही, अर्थात् प्रात: ही (प्रदिशा) = वेदोपदिष्ट मार्ग से (वृज्यते) = दोष-वर्जित किया जाता है। २. दोषशून्य किये जाने पर यह हृदय (वितरम्) = खुब (वरीय:) = विशाल (उ) = और निश्चय से (विप्रथते) = विशेषरूप से विस्तीर्ण बनता है। यह विस्तीर्ण हृदय (देवेभ्य:) = दिव्य गुणों के लिए (स्योनम्) = सुखकर होता है, अर्थात् इस विस्तीर्ण हृदय में दिव्य गुणों का विकास सरलता से होता है और यह हृदय (अदितये) = अखण्डन के लिए-स्वास्थ्य के लिए होता है। पवित्र हृदय का स्वास्थ्य पर उत्तम प्रभाव पड़ता ही है।
Essence
प्रभु का प्रिय बनने के लिए हम हृदय को विशाल बनाएँ और शरीर को भी पूर्ण स्वस्थ रखने का प्रयत्न करें। 'वसु' बनकर ही हम प्रभु के प्रिय बन पाएँगे।
Subject
प्राचीनं बर्हिः

We are thankful to https://vedicscriptures.in for providing us a substantial amount of data for this section of the Vedas.