Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 4

Atharvaveda 4/16/4

40 Sukta
9 Mantra
4/16/4
Devata- वरुणः Rishi- ब्रह्मा Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- सत्यानृतसमीक्षक सूक्त
Mantra with Swara
उ॒त यो द्याम॑ति॒सर्पा॑त्प॒रस्ता॒न्न स मु॑च्यातै॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑। दि॒व स्पशः॒ प्र च॑रन्ती॒दम॑स्य सहस्रा॒क्षा अति॑ पश्यन्ति॒ भूमि॑म् ॥

उ॒त । य: । द्याम् । अ॒ति॒ऽसर्पा॑त् । प॒रस्ता॑त् । न । स: । मु॒च्या॒तै॒ । वरु॑णस्य। राज्ञ॑: । दि॒व: । स्पश॑: । प्र । च॒र॒न्ति॒ । इ॒दम् । अ॒स्य॒ । स॒ह॒स्र॒ऽअ॒क्षा: । अति॑ । प॒श्य॒न्ति॒ । भूमि॑म् ॥१६.४॥

Mantra without Swara
उत यो द्यामतिसर्पात्परस्तान्न स मुच्यातै वरुणस्य राज्ञः। दिव स्पशः प्र चरन्तीदमस्य सहस्राक्षा अति पश्यन्ति भूमिम् ॥

उत । य: । द्याम् । अतिऽसर्पात् । परस्तात् । न । स: । मुच्यातै । वरुणस्य। राज्ञ: । दिव: । स्पश: । प्र । चरन्ति । इदम् । अस्य । सहस्रऽअक्षा: । अति । पश्यन्ति । भूमिम् ॥१६.४॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (उत) = और (यः) = जो (द्यां परस्तात् अति सर्पत्) = सम्पूर्ण द्युलोक को भी लाँधकर परे चला जाए (स:) = वह भी (राज्ञः वरुणस्य) = उस शासक पाप-निवारक प्रभु के पाश से (न मुच्याते) = छूट नहीं पाता। २. (अस्य दिव:) = इस दिव्य [प्रकाशमय] देव [प्रभु] के (स्पश:) = गुप्तचर (इदं प्रचरन्ति) = इस ब्रह्माण्ड में सर्वत्र गति करते हैं। (सहस्त्राक्षा:) = हज़ारों की संख्यावाले दर्शनोपायों से युक्त ये गुप्तचर भूमिम् अति पश्यन्ति-भूलोक के सम्पूर्ण वृत्तान्त को अतिशयेन साक्षात् कर रहे हैं।
Essence
प्रभु की आँखों से कोई बचकर भाग नहीं सकता। प्रभु के सहस्राक्ष गुसचर सभी कुछ देख रहे हैं। प्रभु मानो राजा हैं और सूर्य-चन्द्र आदि प्रभु के चर हैं।
Subject
प्रभु के सहस्त्राक्ष स्पश