Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 6

Atharvaveda 3/27/6

31 Sukta
6 Mantra
3/27/6
Devata- ऊर्ध्वा दिक्, बृहस्पतिः, श्वित्रः, वर्षम् Rishi- अथर्वा Chhanda- पञ्चपदा ककुम्मतीगर्भाष्टिः Suktam- शत्रुनिवारण सूक्त
Mantra with Swara
ऊ॒र्ध्वा दिग्बृह॒स्पति॒रधि॑पतिः श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता व॒र्षमिष॑वः। तेभ्यो॒ नमो॑ऽधिपतिभ्यो॒ नमो॑ रक्षि॒तृभ्यो॒ नम॒ इषु॑भ्यो॒ नम॑ एभ्यो अस्तु। यो॒स्मान्द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मस्तं वो॒ जम्भे॑ दध्मः ॥

ऊ॒र्ध्वा । दिक् । बृह॒स्पति॑: । अधि॑ऽपति: । श्वि॒त्र: । र॒क्षि॒ता । व॒र्षम् । इष॑व: । तेभ्य॑: । नम॑: । अधि॑पतिऽभ्य: । नम॑: । र॒क्षि॒तृऽभ्य॑: । नम॑: । इषु॑ऽभ्य: । नम॑: । ए॒भ्य॒: । अ॒स्तु॒ । य: । अ॒स्मान् । द्वेष्टि॑ । यम् । व॒यम् । द्वि॒ष्म: । तम् । व॒: । जम्भे॑ । द॒ध्म:॥२७.६॥

Mantra without Swara
ऊर्ध्वा दिग्बृहस्पतिरधिपतिः श्वित्रो रक्षिता वर्षमिषवः। तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्तु। योस्मान्द्वेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे दध्मः ॥

ऊर्ध्वा । दिक् । बृहस्पति: । अधिऽपति: । श्वित्र: । रक्षिता । वर्षम् । इषव: । तेभ्य: । नम: । अधिपतिऽभ्य: । नम: । रक्षितृऽभ्य: । नम: । इषुऽभ्य: । नम: । एभ्य: । अस्तु । य: । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । वयम् । द्विष्म: । तम् । व: । जम्भे । दध्म:॥२७.६॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. गतमन्त्र के अनुसार यदि हम अपनी उन्नति के आधार को धूव बनाएँगे तो उन्नति करते करते 'ऊर्ध्वा दिक्' में अवस्थित होंगे। यह जीव की उन्नति की चरम सीमा है। इसका (अधिपति:) = स्वामी (बृहस्पति:) = ऊँचे-से-ऊँचे ज्ञानवाला 'ब्रह्मणस्पति' है। २. इस चरम उन्नति का (रक्षिता) = रक्षक (श्वित्र:) = श्वेत, शुद्ध, उज्ज्वल जीवनवाला है। धर्ममेघ समाधि की स्थिति में योगी को अनुभव होनेवाली (वर्षम्) = आनन्द की वर्षा (इषवः) = प्रेरक है, मानो यह कह रही है कि इस ऊर्ध्वा दिक् में पहुँचो और उद्भुत आनन्द का अनुभव करो। [शेष पूर्ववत्]
Essence
उन्नति के आधार को व्यापक और ध्रुव बनाकर हम ऊर्ध्वा दिक् में पहुँचे। यहाँ पहुँचने पर हम बृहस्पति कहलाएंगे। जीवन को शुद्ध बनाकर इस ऊर्ध्वतम स्थिति का रक्षण करें और परिणामतः एक आनन्द की वृष्टि का अनुभव करें।
Subject
ऊर्ध्वा दिक्
Special
इस ऊर्जा दिक् में पहुँचनेवाला ब्रह्मा कहलाता है। यही अगले सूक्त का ऋषि है।