Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 1

Atharvaveda 3/16/1

31 Sukta
7 Mantra
3/16/1
Devata- अग्निः, इन्द्रः, मित्रावरुणौ, भगः, पूषा, सोमः Rishi- अथर्वा Chhanda- आर्षी जगती Suktam- कल्याणार्थप्रार्थना
Mantra with Swara
प्रा॒तर॒ग्निं प्रा॒तरिन्द्रं॑ हवामहे प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना॑। प्रा॒तर्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ प्रा॒तः सोम॑मु॒त रु॒द्रं ह॑वामहे ॥

प्रा॒त: । अ॒ग्निम् । प्रा॒त: । इन्द्र॑म् । ह॒वा॒म॒हे॒ । प्रा॒त: । मि॒त्रावरु॑णा । प्रा॒त: । अ॒श्विना॑ । प्रा॒त: । भग॑म् । पू॒षण॑म् । ब्रह्म॑ण: । पति॑म् । प्रा॒त: । सोम॑म् । उ॒त । रु॒द्रम् । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥१६.१॥

Mantra without Swara
प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्विना। प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोममुत रुद्रं हवामहे ॥

प्रात: । अग्निम् । प्रात: । इन्द्रम् । हवामहे । प्रात: । मित्रावरुणा । प्रात: । अश्विना । प्रात: । भगम् । पूषणम् । ब्रह्मण: । पतिम् । प्रात: । सोमम् । उत । रुद्रम् । हवामहे ॥१६.१॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. जीवन के प्रभात में हम (अग्रिम) = अग्रणी प्रभु को (हवामहे) = पुकारते हैं, अपने अन्दर प्रगति की भावना को भरते हैं। (प्रात:) = प्रात:काल में (इन्द्रम्) = जितेन्द्रियता की भावना को अपने में भरते हैं। सारी प्रगति जितेन्द्रियता पर ही निर्भर है। २. (प्रात:) = प्रात:काल हम (मित्रावरुणा) = स्रहे व निषता की देवता को पुकारते हैं और (प्रात:) = इस प्रात:काल में (अश्विना) = प्राणापान को पुकारते हैं। प्राण-साधना ही हमें ढेष से दूर करके नेहवाला बनाती है। ३. (प्रात:) = प्रात:काल हम (भगम्) = ऐश्वर्य की देवता को पुकारते हैं जो (पूषणम्) = हमारा पोषण करनेवाली है तथा (ब्रह्मणस्पतिम्) = ज्ञान का रक्षण करनेवाली है। ४. (प्रातः) = प्रात:काल में हम (सोमम्) = सौम्यता व विनीतता के देवता को (हवामहे) = पुकारते हैं (उत) = और रुद्रम् [हवामहे]-रुद्र की अराधना करते हैं, शत्रुओं के लिए रुद्र बनते हैं।
Essence
हम प्रात:काल जितेन्द्रियता, द्वेषशून्यता, स्नेहशीलता, सौम्य व रुद्र भावनाओं को अपने जीवन में धारण करते हैं।
Subject
कैसा जीवन?