Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 64

Atharvaveda 18/4/64

4 Sukta
89 Mantra
18/4/64
Devata- त्रिष्टुप् Rishi- यम, मन्त्रोक्त Chhanda- अथर्वा Suktam- पितृमेध सूक्त
Mantra with Swara
यद्वो॑अ॒ग्निरज॑हा॒देक॒मङ्गं॑ पितृलो॒कं ग॒मयं॑ जा॒तवे॑दाः। तद्व॑ ए॒तत्पुन॒राप्या॑ययामि सा॒ङ्गाः स्व॒र्गे पि॒तरो॑ मादयध्वम् ॥

यत् । व॒: । अ॒ग्नि: । अज॑हात् । एक॑म् । अङ्ग॑म् । पि॒तृऽलो॒कम् । ग॒मय॑न् । जा॒तऽवे॑दा: । तत् । व॒: । ए॒तत् । पुन॑: । आ । प्या॒य॒या॒मि॒ । स॒ऽअ॒ङ्गा । स्व॒:ऽगे । पि॒तर॑: । मा॒द॒य॒ध्व॒म् ॥४.६४॥

Mantra without Swara
यद्वोअग्निरजहादेकमङ्गं पितृलोकं गमयं जातवेदाः। तद्व एतत्पुनराप्याययामि साङ्गाः स्वर्गे पितरो मादयध्वम् ॥

यत् । व: । अग्नि: । अजहात् । एकम् । अङ्गम् । पितृऽलोकम् । गमयन् । जातऽवेदा: । तत् । व: । एतत् । पुन: । आ । प्याययामि । सऽअङ्गा । स्व:ऽगे । पितर: । मादयध्वम् ॥४.६४॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. वानप्रस्थाश्रम ही पितृलोक है। (पितृलोकं गमयन्) = पितृलोक में प्राप्त कराता हुआ यह (जातवेदाः अग्नि:) = अंग-प्रत्यंग में विद्यमान अग्नितत्त्व (यत्) = यदि हे पितरो! (व:) = तुम्हारे (एकम् अंगम् अजहात्) = एक अंग को छोड़ गया है तो (व:) = तुम्हारे (तत् एतत्) = उस इस अंग को पुन: (अप्याययामि) = फिर से आप्यायित करता हूँ। आपको शक्तिशाली बनाता है। यदि अकस्मात् पितरों का कोई एक अंग अग्नितत्त्व की कमी के कारण शिथिल हो गया है तो उसे उचित औषधोपचार द्वारा सशक्त करना आवश्यक है। २. अंगों के सशक्त बनने पर हे (पितरः) = पितरो! (साडा:) = सब अंगों से स्वस्थ होते हुए आप (स्वर्गे) = नित्य स्वाध्याय द्वारा प्रकाशमय लोक में (मादयध्वम्) = आनन्दित होओ।
Essence
यदि पितरों का कोई अंग निर्बल हो जाए तो उसे उचित औषधोपचार द्वारा स्वस्थ करके उन्हें वानप्रस्थ में आनन्दमय जीवनवाला बनाया जाए।
Subject
पितरों को स्वस्थ बनाना