Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 12

Atharvaveda 18/4/12

4 Sukta
89 Mantra
18/4/12
Devata- महाबृहती Rishi- यम, मन्त्रोक्त Chhanda- अथर्वा Suktam- पितृमेध सूक्त
Mantra with Swara
शम॒ग्नयः॒समि॑द्धा॒ आ र॑भन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः। शृ॒तं कृ॒ण्वन्त॑ इ॒हमाव॑ चिक्षिपन् ॥

शम् । अ॒ग्नय॑: । सम्ऽइ॑ध्दा: । आ । र॒भ॒न्ता॒म् । प्रा॒जा॒ऽप॒त्यम् । मेध्य॑म् । जा॒तऽवे॑दस: । शृ॒तम् । कृ॒ण्वन्त॑: । इ॒ह । मा । अव॑ । चि॒क्षि॒पा॒न् ॥४.१२॥

Mantra without Swara
शमग्नयःसमिद्धा आ रभन्तां प्राजापत्यं मेध्यं जातवेदसः। शृतं कृण्वन्त इहमाव चिक्षिपन् ॥

शम् । अग्नय: । सम्ऽइध्दा: । आ । रभन्ताम् । प्राजाऽपत्यम् । मेध्यम् । जातऽवेदस: । शृतम् । कृण्वन्त: । इह । मा । अव । चिक्षिपान् ॥४.१२॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (समिद्धा:) = ज्ञान से दीप्त होते हुए (अग्नयः) = आचार्य, पिता व मातारूप अग्नियाँ (जातवेदसः) = उस सर्वज्ञ प्रभु के इस (मेध्यम्) = पवित्र (प्राजापत्यम्) = गृहस्थ में सन्तान निर्माणरूप यज्ञ को (शम् आरभन्ताम्) = शान्तिपूर्वक आरम्भ करें। वस्तुतः एक गृहस्थ में सन्तान प्रभु केही होते हैं। उन सन्तानों का पालन प्रभु का ही उपासन है। २. सब अग्नियों इह-इस जीवन में (शृतं कृण्वन्त:) = अपने को ज्ञानाग्नि में परिपक्व करते हुए (मा अवविक्षिपन्) = अपने को प्रभु से दूर विषय-वासनाओं में मत फेंकनेवाले हों। स्वयं पवित्र जीवनवाले होते हुए ही तो ये इस प्राजापत्य यज्ञ को सम्यक् सिद्ध कर पाएंगे।
Essence
'आचार्य, पिता व माता' स्वयं ज्ञानदीस बनकर प्राजापत्य यज्ञ को अत्युत्तमता से कर पाते हैं। अपने को ज्ञानाग्नि में परिपक्व बनाकर ये विषयवासनाओं में लिप्त नहीं होते।
Subject
प्राजापत्य यज्ञ