Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 56

Atharvaveda 18/3/56

4 Sukta
73 Mantra
18/3/56
Devata- अनुष्टुप् Rishi- आपः Chhanda- अथर्वा Suktam- पितृमेध सूक्त
Mantra with Swara
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑। अ॒पां पय॑सो॒ यत्पय॒स्तेन॑ मा स॒हशु॑म्भतु ॥

पय॑स्वती: । ओष॑धय: । पय॑स्वत् । मा॒म॒कम् । पय॑: । अ॒पाम् । पय॑स: । यत् । पय॑: । तेन॑ । मा॒ । स॒ह । शु॒म्भ॒तु॒ ॥३.५६॥

Mantra without Swara
पयस्वतीरोषधयः पयस्वन्मामकं पयः। अपां पयसो यत्पयस्तेन मा सहशुम्भतु ॥

पयस्वती: । ओषधय: । पयस्वत् । मामकम् । पय: । अपाम् । पयस: । यत् । पय: । तेन । मा । सह । शुम्भतु ॥३.५६॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. ओषधयः ओषधियाँ-सब वानस्पतिक भोजन पयस्वती:-आप्यायन करनेवाली हैं। सौम्य वानस्पतिक भोजनों से ही शरीर में सोम का रक्षण सम्भव होता है। सुरक्षित सोम सब अंग-प्रत्यंगों के आप्यायन का साधन बनता है। इन ओषधियों के सेवन से मामकं पयः पयस्वत्-मेरा आप्यायन भी आप्यायनवाला हो, मेरी वृद्धि सदा ही होती रहे। अथवा [पय: food] मेरा ओषधि-भोजन वस्तुत: आप्यायनवाला हो। २. अपाम्-[आपः रेतो भूत्वा] शरीरस्थ रेत:कणों को पयसः आप्यायन का यत्-जो पय:-आप्यायन है, अर्थात् रेत:कणों की वृद्धि की जो वृद्धि है-खूब ही रेत:कणों का वर्धन है, तेन सह-उस रेत:कणों की वृद्धि के साथ मा शुम्भतु-प्रभु मेरे जीवन को अलंकृत करें।
Essence
मैं शरीर का आप्यायन करनेवाली ओषधियों का ही सेवन करूँ। मेरा आप्यायन भी आप्यायनवाला हो-मेरी वृद्धि अधिकाधिक होती चले। रेत:कणों के रक्षण से मेरा जीवन अलंकृत हो।
Subject
सात्त्विक भोजन व सोमरक्षण