Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 8

Atharvaveda 17/1/8

1 Sukta
30 Mantra
17/1/8
Devata- त्र्यवसाना सप्तदातिधृति Rishi- आदित्य Chhanda- ब्रह्मा Suktam- अभ्युदयार्थप्रार्थना सूक्त
Mantra with Swara
मा त्वा॑दभन्त्सलि॒ले अ॒प्स्वन्तर्ये पा॒शिन॑ उप॒तिष्ठ॒न्त्यत्र॑। हि॒त्वाश॑स्तिं॒दिव॒मारु॑क्ष ए॒तां स नो॑ मृड सुम॒तौ ते॑ स्याम॒ तवेद्वि॑ष्णो बहु॒धा वी॒र्याणि। त्वं नः॑ पृणीहि प॒शुभि॑र्वि॒श्वरू॑पैः सु॒धायां॑ मा धेहि पर॒मे व्योमन् ॥

मा । त्वा॒ । द॒भ॒न् । स॒लि॒ले। अ॒प्ऽसु । अ॒न्त: । ये । पा॒शिन॑: । उ॒प॒ऽतिष्ठ॑न्ति । अत्र॑ । हि॒त्वा । अश॑स्तिम् । दिव॑म् । आ । अ॒रु॒क्ष॒: । ए॒ताम् । स: । न॒: । मृ॒ड॒ ।सु॒ऽम॒तौ । ते॒ । स्या॒म॒ । तव॑ । इत् । वि॒ष्णो॒ इति॑ । ब॒हु॒ऽधा । वी॒र्या᳡णि । त्वम् । न॒: । पृ॒णी॒हि॒ । प॒शुऽभि॑: । वि॒श्वऽरू॑पै: । सु॒ऽधाया॑म् । मा॒ । धे॒हि॒ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् ॥१.८॥

Mantra without Swara
मा त्वादभन्त्सलिले अप्स्वन्तर्ये पाशिन उपतिष्ठन्त्यत्र। हित्वाशस्तिंदिवमारुक्ष एतां स नो मृड सुमतौ ते स्याम तवेद्विष्णो बहुधा वीर्याणि। त्वं नः पृणीहि पशुभिर्विश्वरूपैः सुधायां मा धेहि परमे व्योमन् ॥

मा । त्वा । दभन् । सलिले। अप्ऽसु । अन्त: । ये । पाशिन: । उपऽतिष्ठन्ति । अत्र । हित्वा । अशस्तिम् । दिवम् । आ । अरुक्ष: । एताम् । स: । न: । मृड ।सुऽमतौ । ते । स्याम । तव । इत् । विष्णो इति । बहुऽधा । वीर्याणि । त्वम् । न: । पृणीहि । पशुऽभि: । विश्वऽरूपै: । सुऽधायाम् । मा । धेहि । परमे । विऽओमन् ॥१.८॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. प्रभु जीव से कहते हैं कि (त्वा) = तुझे (ये) = जो (पाशिन:) = हाथ में पाश लिये हुए विषयरूप व्याध (अत्र) = यहाँ (उपतिष्ठन्ति) = उपस्थित होते हैं, वे (सलिले) = ज्ञान-जल में स्नान करते हुए होने पर तथा (अप्सु अन्तः) = [यज्ञादि] कर्मों के अन्दर व्याप्त होने पर (मा दभन्) = मत हिंसित करें। तू इन विषयों का शिकार न हो जाए, इसी उद्देश्य से तू ज्ञान-जल में निरन्तर स्नान करनेवाला बन तथा यज्ञादि उत्तम कर्मों में लगा रह । (अशस्तिम्) = सब अप्रशस्त कर्मों को हित्वा छोड़कर (एतां दिवम् आरुक्ष:) = इस युलोक में [देवलोक में] आरोहण कर । यहीं से तो तू ब्रह्मलोक में पहुँचेगा। 'पृष्ठात् पृथिव्या अहमन्तारिक्षमारुहम्, अन्तरिक्षहिवमारुहम्, दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वज्योतिरगामहम्'। २. प्रभु की प्रेरणा को सुनकर जीव प्रार्थना करता है कि (सः) = वे आप (नः मृड) = हमें सुखी जीवनवाला कीजिए-हमपर आपका अनुग्रह हो। हम सदा (ते सुमतौ स्याम) = आपकी कल्याणी मति में निवास करें। आपकी प्रेरणा के अनुसार चलते हुए कल्याण के भागी हों। ३. आपके अनन्त पराक्रम है। शेष पूर्ववत्।
Essence
प्रभु की इस प्रेरणा को तू सुन कि ज्ञान व कर्मों में लगे रहने पर विषयपाश तुझे न जकड़ पाएँगे। तू सब अप्रशस्त कर्मों को छोड़कर देवलोक में निवास करनेवाला हो। प्रभु से हम प्रार्थना करें कि वे हमपर अनुग्रह करें-हम प्रभु को कल्याणी मति में हों।
Subject
सलिले अप्स्वनाः