Atharvaveda/16/4/5

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 5

Atharvaveda 16/4/5

9 Sukta

7 Mantra

16/4/5

Available Bhashyas Chanting

Devata- आसुरी गायत्री Rishi- आदित्य Chhanda- ब्रह्मा Suktam- दुःख मोचन सूक्त

Mantra with Swara

प्राणा॑पानौ॒ मामा॑ हासिष्टं॒ मा जने॒ प्र मे॑षि ॥

प्राणा॑पानौ । मा । मा॒ । हा॒सि॒ष्ट॒म् । मा । जने॑ । प्र । मे॒षि॒ ॥४.५॥

Mantra without Swara

प्राणापानौ मामा हासिष्टं मा जने प्र मेषि ॥

प्राणापानौ । मा । मा । हासिष्टम् । मा । जने । प्र । मेषि ॥४.५॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas

Atharvaveda Bhashyam (Pandit Harisharan Siddhantalankar) - हिन्दी

Meaning

१. (प्राणापानौ) = प्राण और अपान (मा) = मुझे (मा हासिष्टं) = मत छोड़ जाएँ। मैं सदा प्राणापान की साधना करनेवाला बनूं। प्राण की अपान में तथा अपान की प्राण में आहुति देता हुआ प्राणापान यज्ञ को करनेवाला बनूं। २. इस साधना को करता हुआ मैं (जने) = मनुष्य के विषय में (मा) = मत (प्रमेषि) = भ्रान्त [goastray] हो जाऊँ, अर्थात् मनुष्यों के विषय में किसी प्रकार की गलती न करूँ। सदा मानवोचित कार्य ही करनेवाला बनूं।

Essence

हम प्राणसाधना में प्रवृत्त रहते हुए इन्द्रिय-दोषों को दूर करनेवाले बनें 'तथेन्द्रियाणां दह्यन्ते दोषाः प्राणस्य निग्रहात्।

Subject

प्राणसाधना द्वारा दोषदहन

Mantra 1

नाभि॑र॒हंर॑यी॒णां नाभिः॑ समा॒नानां॑ भूयासम् ॥

नाभि॑: । अ॒हम् । र॒यी॒णाम् । नाभि॑: । स॒मा॒नाना॑म् । भू॒या॒स॒म् ॥४.१॥

Mantra 2

स्वा॒सद॑सि सू॒षाअ॒मृतो॒ मर्त्ये॒श्वा ॥

सु॒ऽआ॒सत् । अ॒सि॒ । सु॒ऽउ॒षा : । अ॒मृत॑: । मर्त्ये॑षु । आ ॥४.२॥

Mantra 3

मा मां प्रा॒णोहा॑सी॒न्मो अ॑पा॒नोऽव॒हाय॒ परा॑ गात् ॥

मा । माम् । प्रा॒ण: । हा॒सी॒त् । मो इति॑ । अ॒पा॒न: । अ॒व॒ऽहाय॑ । परा॑ । गात् ॥४.३॥

Mantra 4

सूर्यो॒ माह्नः॑पात्व॒ग्निः पृ॑थि॒व्या वा॒युर॒न्तरि॑क्षाद्य॒मो म॑नु॒ष्येभ्यः॒ सर॑स्वती॒पार्थि॑वेभ्यः ॥

सूर्य॑: । मा॒ । अह्न॑: । पा॒तु॒ । अ॒ग्नि: । पृ॒थि॒व्या: । वा॒यु: । अ॒न्तर‍ि॑क्षात् । यम: । म॒नु॒ष्ये᳡भ्य: । सर॑स्वती । पार्थि॑वेभ्य: ॥४.४॥

Mantra 5

प्राणा॑पानौ॒ मामा॑ हासिष्टं॒ मा जने॒ प्र मे॑षि ॥

प्राणा॑पानौ । मा । मा॒ । हा॒सि॒ष्ट॒म् । मा । जने॑ । प्र । मे॒षि॒ ॥४.५॥

Mantra 6

स्व॒स्त्यद्योषसो॑ दो॒षस॑श्च॒ सर्व॑ आपः॒ सर्व॑गणो अशीय ॥

स्व॒स्ति । अ॒द्य: । उ॒षस॑: । दो॒षस॑: । च॒ । सर्व॑: । आ॒प॒: । सर्व॑ऽगण: । अ॒शी॒य॒ ॥४.६॥

Mantra 7

शक्व॑री स्थप॒शवो॒ मोप॑ स्थेषुर्मि॒त्रावरु॑णौ मे प्राणापा॒नाव॒ग्निर्मे॒ दक्षं॑ दधातु॥

शक्व॑री: । स्थ॒ । प॒शव॑: । मा॒ । उप॑ । स्थे॒षु॒: । मि॒त्रावरु॑णौ । मे॒ । प्रा॒णा॒पा॒नौ । अ॒ग्नि: । मे॒ । दक्ष॑म् । द॒धा॒तु॒ ॥४.७॥