Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 74

Atharvaveda 14/2/74

2 Sukta
75 Mantra
14/2/74
Devata- अनुष्टुप् Rishi- आत्मा Chhanda- सवित्री, सूर्या Suktam- विवाह प्रकरण सूक्त
Mantra with Swara
येदंपूर्वाग॑न्रशना॒यमा॑ना प्र॒जाम॒स्यै द्रवि॑णं चे॒ह द॒त्त्वा। तांव॑ह॒न्त्वग॑त॒स्यानु॒ पन्थां॑ वि॒राडि॒यं सु॑प्र॒जा अत्य॑जैषीत् ॥

या । इ॒दम् । पूर्वा॑ । अग॑न् । र॒श॒ना॒ऽयमा॑ना । प्र॒ऽजाम् । अ॒स्यै । द्रवि॑णम् । च॒ । इ॒ह । द॒त्त्वा । ताम् । व॒ह॒न्तु॒ । अग॑तस्य । अनु॑ । पन्था॑म् । वि॒ऽराट् । इ॒यम् । सु॒ऽप्र॒जा: । अति॑ । अ॒जै॒षी॒त् ॥२.७४॥

Mantra without Swara
येदंपूर्वागन्रशनायमाना प्रजामस्यै द्रविणं चेह दत्त्वा। तांवहन्त्वगतस्यानु पन्थां विराडियं सुप्रजा अत्यजैषीत् ॥

या । इदम् । पूर्वा । अगन् । रशनाऽयमाना । प्रऽजाम् । अस्यै । द्रविणम् । च । इह । दत्त्वा । ताम् । वहन्तु । अगतस्य । अनु । पन्थाम् । विऽराट् । इयम् । सुऽप्रजा: । अति । अजैषीत् ॥२.७४॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (या) = जो (पूर्वा) = [प] पालन व पूरण करनेवाली (रशनायमाना) = रशना के समान आचरण करनेवाली, अर्थात् कर्त्तव्यकर्मों के करने में सदा कटिबद्ध यह युवति (इदम) = इस गृह में (आगन्) = आई है। (अस्यै) = इस वधू के लिए (इह) = यहाँ इस गृह में (प्रजां द्रविणं च दत्त्वा) = उत्तम सन्तति व ऐश्वर्य को प्राप्त कराके (ताम्) = उस वधू को (अ-गतस्य पन्थाम् अनुवहन्तु) = न चले गये, अर्थात् दीर्घजीवी पति के मार्ग पर अनुकूलता से सब देव ले-चलें। सब देवों के अनुग्रह से यह दीर्घजीवी पति के अनुकूल मार्ग पर चलनेवाली हो। इसका सौभाग्य स्थिर रहे और पति के साथ अनुकूलता में बनी रहे। २. इस प्रकार (इयम) = यह (विराट्) = अति तेजस्विनी वधू (सुप्रजा:) = उत्तम प्रजावाली होती हुई (अति अजैषीत्) = सब कष्टों व शत्रुओं को जीतनेवाली बनें।
Essence
पत्नी [क] पालनात्मक व पूरणात्मक कर्मों में प्रवृत्त हो। [ख] कर्त्तव्य-कर्मों के करने में सदा कटिबद्ध हो। [ग] सौभाग्यशालिनी बने। [घ] पति के अनुकूल मार्ग पर चले। तेजस्विनी हो। [ङ] उत्तम प्रजावाली हो। [च] कष्टों व शत्रुओं को जीतनेवाली हो।
Subject
पूर्वा रशनायमाना