Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 6

Atharvaveda 13/3/6

4 Sukta
26 Mantra
13/3/6
Devata- रोहितः, आदित्यः, अध्यात्मम् Rishi- ब्रह्मा Chhanda- शाक्वरातिशाक्वरगर्भा सप्तपदा चतुरवसाना प्रकृतिः Suktam- अध्यात्म सूक्त
Mantra with Swara
यस्मि॒न्षडु॒र्वीः पञ्च॒ दिशो॒ अधि॑श्रि॒ताश्चत॑स्र॒ आपो॑ य॒ज्ञस्य॒ त्रयो॒ऽक्षराः॑। यो अ॑न्त॒रा रोद॑सी क्रु॒द्धश्चक्षु॒षैक्ष॑त। तस्य॑ दे॒वस्य॑ क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑। उद्वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न् ॥

यस्मि॑न् । षट् । उ॒र्वी: । पञ्च॑ । दिश॑: । अधि॑ । श्रि॒ता: । चत॑स्र: । आप॑: । य॒ज्ञस्य॑ । त्रय॑: । अ॒क्षरा॑: । य: । अ॒न्त॒रा । रोद॑सी॒ इति॑ । क्रु॒ध्द: । चक्षु॑षा । ऐक्ष॑त । तस्य॑ । दे॒वस्य॑ ॥ क्रु॒ध्दस्य॑ । ए॒तत् । आग॑: । य: । ए॒वम् । वि॒द्वांस॑म् । ब्रा॒ह्म॒णम् । जि॒नाति॑ । उत् । वे॒प॒य॒ । रो॒हि॒त॒ । प्र । क्ष‍ि॒णी॒हि॒ । ब्र॒ह्म॒ऽज्यस्य॑ । प्रति॑ । मु॒ञ्च॒ । पाशा॑न् ॥३.६॥

Mantra without Swara
यस्मिन्षडुर्वीः पञ्च दिशो अधिश्रिताश्चतस्र आपो यज्ञस्य त्रयोऽक्षराः। यो अन्तरा रोदसी क्रुद्धश्चक्षुषैक्षत। तस्य देवस्य क्रुद्धस्यैतदागो य एवं विद्वांसं ब्राह्मणं जिनाति। उद्वेपय रोहित प्र क्षिणीहि ब्रह्मज्यस्य प्रति मुञ्च पाशान् ॥

यस्मिन् । षट् । उर्वी: । पञ्च । दिश: । अधि । श्रिता: । चतस्र: । आप: । यज्ञस्य । त्रय: । अक्षरा: । य: । अन्तरा । रोदसी इति । क्रुध्द: । चक्षुषा । ऐक्षत । तस्य । देवस्य ॥ क्रुध्दस्य । एतत् । आग: । य: । एवम् । विद्वांसम् । ब्राह्मणम् । जिनाति । उत् । वेपय । रोहित । प्र । क्ष‍िणीहि । ब्रह्मऽज्यस्य । प्रति । मुञ्च । पाशान् ॥३.६॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (यस्मिन्) = जिस प्रभु में षट् (उर्वीः) = ये छह विशाल (पञ्च दिशा:) = [तवेमे पञ्च पशवः गौरश्वः पुरुषोऽजावयः] पाँच पशुओं सहित दिशाएँ (अधिश्रिता:) = आश्रित हैं। इसीप्रकार (चतस्त्रः आपः) = 'ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य व शूद्र'रूप चारों प्रजाएँ [आपो नारा इति प्रोक्ताः], (यज्ञस्य त्रयः अक्षरा:) = यज्ञ के तीनों अक्षर उस पूज्य प्रभु के वाचक तीन 'अ उम्' रूप अक्षर [तस्य वाचकः प्रणवः, 'ओंकारखणवी समौ] भी जिसमें आश्रित हैं। २. (य:) = जो ये (रोदसी अन्तरा) = इन द्यावापृथिवी के बीच में (कुद्धः) = पापियों के प्रति कुद्ध हुआ-हुआ (चक्षुषा) = सूर्यरूप आँख से (ऐक्षत) = देखता है [चक्षुषी चन्द्रसूर्यो]। उस परमात्मा के प्रति यह पाप है कि इसप्रकार के ब्रह्मज्ञानी की हत्या करना। शेष पूर्ववत्।
Essence
प्रभु ही विशाल दिशाओं को, उनमें स्थित 'गौ, अश्व, पुरुष, अजा, अवि' इन पाँच पशओं को, 'ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य व शुद्ध' रूप चार प्रजाओं को, 'अ उ म्' इन तीनों अक्षरों को धारण करते हैं, वे ही सूर्यरूप आँख द्वारा पापियों पर क्रोधदृष्टि करते हैं। इस प्रभु के ज्ञाता ज्ञानी ब्राह्मण का आदर ही करना चाहिए, न कि हत्या।
Subject
सर्वाधार प्रभु