Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 8

Atharvaveda 12/1/8

5 Sukta
63 Mantra
12/1/8
Devata- भूमिः Rishi- अथर्वा Chhanda- त्रयवसाना षट्पदा विराडष्टिः Suktam- भूमि सूक्त
Mantra with Swara
यार्ण॒वेऽधि॑ सलि॒लमग्र॒ आसी॒द्यां मा॒याभि॑र॒न्वच॑रन्मनी॒षिणः॑। यस्या॒ हृद॑यं पर॒मे व्योमन्त्स॒त्येनावृ॑तम॒मृतं॑ पृथि॒व्याः। सा नो॒ भूमि॒स्त्विषिं॒ बलं॑ रा॒ष्ट्रे द॑धातूत्त॒मे ॥

या । अ॒र्ण॒वे । अधि॑ । स॒लि॒लम् । अग्ने॑ । आसी॑त् । याम् । मा॒याभि॑: । अ॒नु॒ऽअच॑रन् । म॒नी॒षिण॑: । यस्या॑: । हृद॑यम् । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् । स॒त्येन॑ । आऽवृ॑तम् । अ॒मृत॑म् । पृ॒थि॒व्या: । सा । न॒: । भूमि॑: । त्विषि॑म् । बल॑म् । रा॒ष्ट्रे । द॒धा॒तु॒ । उ॒त्ऽत॒मे ॥१.८॥

Mantra without Swara
यार्णवेऽधि सलिलमग्र आसीद्यां मायाभिरन्वचरन्मनीषिणः। यस्या हृदयं परमे व्योमन्त्सत्येनावृतममृतं पृथिव्याः। सा नो भूमिस्त्विषिं बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे ॥

या । अर्णवे । अधि । सलिलम् । अग्ने । आसीत् । याम् । मायाभि: । अनुऽअचरन् । मनीषिण: । यस्या: । हृदयम् । परमे । विऽओमन् । सत्येन । आऽवृतम् । अमृतम् । पृथिव्या: । सा । न: । भूमि: । त्विषिम् । बलम् । राष्ट्रे । दधातु । उत्ऽतमे ॥१.८॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (या) = जो (अग्रे) = पहले (अर्णवे अधि) = महान् समुद्र में (सलिलम् आसीत्) = जलरूप ही थी, अर्थात् जल में ही लीन हुई-हुई थी [अद्भ्यः पृथिवी] जलों से ही तो इसकी उत्पत्ति होती है, (याम्) = जिस पृथिवी को (मनीषिणः) = ज्ञानी लोग (मायाभिः) = प्रज्ञानों के साथ (अनु अचरन्) = अनुकूलता से सेवित करते हैं। (सा भूमिः) = वह भूमि (न:) = हमारे लिए (उत्तमे राष्ट्रे) = [मनीषियों से सेवित] उत्तम राष्ट्र में (त्विषि बलं दधतु) ृ ज्ञानदीसि व बल को धारण करे। २. वह पृथिवी हमारे लिए 'विधि और बल' को धारण करे, (यस्याः पृथिव्या:) = जिस पृथिवी का-पृथिवी पर विचरण करनेवाले मनीषियों का-(हृदयम्) = हृदय (परमे व्योमन्) = परम व्योम, अर्थात् प्रभु में है [ऋचो अक्षरे परमे व्योमन्] और अतएव (सत्येन आवृतम्) = सत्य से आवृत है-प्रभुस्मरण से हृदय में असत्य के प्रवेश का सम्भव नहीं रहता, अतएव (अमृतम्) = अमृत है-विषय-वासनाओं के पीछे मरनेवाला नहीं है।
Essence
यह पृथिवी पहले जलरूप थी। इस पृथिवी पर मनीषी लोग ज्ञानपूर्वक विचरण करते हैं। पृथिवी पर विचरनेवाले इन मनीषियों का हृदय प्रभु में स्थित होता है-सत्य से आवृत होता है और विषय-वासनाओं के पीछे मरनेवाला नहीं होता।
Subject
'सत्येनावृतम् अमृतम्' हृदयम्