Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 3

Atharvaveda 12/1/3

5 Sukta
63 Mantra
12/1/3
Devata- भूमिः Rishi- अथर्वा Chhanda- त्रिष्टुप् Suktam- भूमि सूक्त
Mantra with Swara
यस्यां॑ समु॒द्र उ॒त सिन्धु॒रापो॒ यस्या॒मन्नं॑ कृ॒ष्टयः॑ संबभू॒वुः। यस्या॑मि॒दं जिन्व॑ति प्रा॒णदेज॒त्सा नो॒ भूमिः॑ पूर्व॒पेये॑ दधातु ॥

यस्या॑म् । स॒मु॒द्र: । उ॒त । सिन्धु॑: । आप॑: । यस्या॑म् । अन्न॑म् । कृ॒ष्टय॑: । स॒म्ऽब॒भू॒वु: । यस्या॑म् । इ॒दम् । जिन्व॑ति । प्रा॒णत् । एज॑त् । सा । न॒: । भूमि॑: । पू॒र्व॒ऽपेये॑ । द॒धा॒तु॒ ॥१.३॥

Mantra without Swara
यस्यां समुद्र उत सिन्धुरापो यस्यामन्नं कृष्टयः संबभूवुः। यस्यामिदं जिन्वति प्राणदेजत्सा नो भूमिः पूर्वपेये दधातु ॥

यस्याम् । समुद्र: । उत । सिन्धु: । आप: । यस्याम् । अन्नम् । कृष्टय: । सम्ऽबभूवु: । यस्याम् । इदम् । जिन्वति । प्राणत् । एजत् । सा । न: । भूमि: । पूर्वऽपेये । दधातु ॥१.३॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (यस्याम्) = जिस पृथिवी में (समुद्रः) = समुद्र हैं, (उत) = और (सिन्धुः) = प्रवाहमयी नदियाँ हैं, (आप:) = झील आदि के रूप में जल हैं, (यस्याम्) = जिसमें (कृष्टयः) = श्रमशील कृषकजन (अन्नं संबभूवः) = अन्न उत्पन्न करते हैं। २. (यस्याम्) = जिस पृथिवी में (इदम्) = यह (प्राणत् एजत्) = प्राणधारण करनेवाले गतिशील प्राणी (जिन्वति) = अन्न-जल से तृप्ति का अनुभव करते हैं, (सा) = वह (भूमि:) = भूमि (न:) = हमें (पूर्वपेये दधातु) = पालनात्मक व पूरणात्मक [पू पालनपूरणयोः] दुग्ध-रस आदि पेय पदार्थों में [पयः पशूनां रसमोषधीनाम्] (दधातु) = धारण करे। हमें दुग्ध-रस आदि प्राप्त कराके पुष्टि देनेवाली हो।
Essence
प्रभु ने इस पृथिवी पर समुद्रों, नदियों व झोल आदि द्वारा पानी की सुव्यवस्था की है। यहाँ श्रमशील मनुष्य अन्न के उत्पादन का ध्यान करते हैं और अन्न-रस द्वारा तृप्ति का अनुभव करते हुए अपना धारण करते है।
Subject
यस्यामन्नं कृष्टय: संबभूवुः