Available Bhashyas

Bhashyas

Choose the bhashyas to show on this mantra page.

Atharvaveda - Mantra 4

Atharvaveda 11/8/4

10 Sukta
34 Mantra
11/8/4
Devata- अध्यात्मम्, मन्युः Rishi- कौरुपथिः Chhanda- अनुष्टुप् Suktam- अध्यात्म सूक्त
Mantra with Swara
प्रा॑णापा॒नौ चक्षुः॒ श्रोत्र॒मक्षि॑तिश्च॒ क्षिति॑श्च॒ या। व्या॑नोदा॒नौ वाङ्मन॒स्ते वा आकू॑ति॒माव॑हन् ॥

प्रा॒णा॒पा॒नौ । चक्षु॑: । श्रोत्र॑म् । अक्षि॑ति: । च॒ । क्षिति॑: । च॒ । या । व्या॒न॒ऽउ॒दा॒नौ । वाक् । मन॑: । ते । वै । आऽकू॑तिम् । आ । अ॒व॒ह॒न् ॥१०.४॥

Mantra without Swara
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या। व्यानोदानौ वाङ्मनस्ते वा आकूतिमावहन् ॥

प्राणापानौ । चक्षु: । श्रोत्रम् । अक्षिति: । च । क्षिति: । च । या । व्यानऽउदानौ । वाक् । मन: । ते । वै । आऽकूतिम् । आ । अवहन् ॥१०.४॥

Available Bhashyas

1 Bhashyas
Meaning
१. (प्राणापानौ) = प्राण और अपान, (चक्षुः श्रोत्रम्) = आँख और कान, (अक्षिति: च) = अक्षीयमाण ज्ञानशक्ति [यह आत्मस्वरूपत्वेन नित्य है], (या च क्षिति:) = और जो निवासहेतुभूता क्रियाशक्ति है [क्षि निवासगत्योः], (व्यानोदानौ) = अन्न रस को सब नाड़ियों में [विविधं अनिति] विविधरूप से प्रेरित करनेवाला व्यान तथा उद्गारादि व्यापार को [ऊध्य अनिति] करनेवाला उदान, (वाङ् मन:) = वाणी तथा मन (ते) = वे प्राणापान आदि दस देव (आकूतिम्) = पुरुषकृत संकल्प को (आवहन्) = आभिमुख्येन प्राप्त कराते हैं। पुरुष के अभिमत अर्थ को सिद्ध करनेवाले ये ही दस हैं।
Essence
शरीर में स्थित प्राणापान आदि दस देव हमारे सब अभिमत अर्थों को सिद्ध करते
Subject
दश देव